Diagnostyka ze wsparciem sztucznej inteligencji już dziś poprawia jakość opieki kardiologicznej
Choroby sercowo-naczyniowe powodują prawie 20 milionów zgonów rocznie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), przy czym w przypadku zawałów serca czas jest najbardziej krytycznym czynnikiem, ponieważ każda minuta opóźnienia w leczeniu wiąże się z ryzykiem większej utraty mięśnia sercowego. Dlatego tak duże zainteresowanie budzi innowacyjna, szybsza diagnostyka. „Szybko wykonane EKG ma kluczowe znaczenie dla wczesnej selekcji pacjentów. Jednak obecne kryteria, oparte na prostym schemacie, mogą przegapić lub opóźnić rozpoznanie około jednej trzeciej ciężkich zawałów serca. Ponadto około 40% skierowań na kardiologię ratunkową z powodu podejrzenia zawału serca to wyniki fałszywie dodatnie”, twierdzi Robert Herman, koordynator projektu OMI AI ECG Model. W ramach projektu wykorzystano AI do identyfikacji poważnych zawałów serca na podstawie wstępnego, standardowego badania elektrokardiograficznego (EKG) z 12 odprowadzeniami. Wsparcie w ramach instrumentu „Akcelerator“ Europejskiej Rady ds. Innowacji (EIC)(odnośnik otworzy się w nowym oknie) umożliwiło walidację opracowanego w ramach projektu, certyfikowanego zgodnie z normą CE wyrobu medycznego, Queen of Hearts. To moduł obecnie zintegrowany z platformą PMcardio(odnośnik otworzy się w nowym oknie), która również została częściowo opracowana w ramach projektu i wdrożona w ponad 150 szpitalach. Ponad 100 000 lekarzy wykorzytuje tę platformę do analizy milionów wyników EKG. Wyrób medyczny Queen of Hearts otrzymał w 2026 r. zezwolenie typu „De Novo” od Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA)(odnośnik otworzy się w nowym oknie), a firma Powerful Medical, będąca gospodarzem projektu, we współpracy z firmą Roche zdobyła również Główną Nagrodę w kategorii projektów w fazie pośredniej w konkursie MedTech Innovator 2025(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Współpraca z firmą Roche pozwala na integrację rozwiązania PMcardio, w tym Queen of Hearts, z urządzeniem do diagnostyki przyłóżkowej Roche cobas pulse(odnośnik otworzy się w nowym oknie), które jest już dostępne na oddziałach ratunkowych w UE”, dodaje Herman.
Włączenie automatycznej analizy i alertów do istniejących procesów pracy
PMcardio włącza Queen of Hearts AI w procesy pracy związane z EKG w szpitalach i karetkach pogotowia, m.in. za pośrednictwem aplikacji mobilnej, umożliwiając lekarzom przesyłanie cyfrowego zapisu EKG lub fotografowanie jego wydruku. W ciągu kilku sekund AI przedstawia analizę opartą na wzorcach związanych z ostrą blokadą lub poważnym uszkodzeniem tętnic wieńcowych, wyuczonych na podstawie zbioru danych obejmującego ponad 18 000 zapisów EKG od ponad 10 000 pacjentów. AI zostało niezależnie zweryfikowane w ramach badania obejmującego ponad 2200 pacjentów(odnośnik otworzy się w nowym oknie), w którym porównano jej skuteczność z konwencjonalnymi kryteriami EKG oraz ocenami doświadczonych lekarzy. Zdaniem Hermana: „Sztuczna inteligencja zidentyfikowała około 81% pacjentów z ostrym zatorem tętnicy wieńcowej, w porównaniu z około 33% przy zastosowaniu tradycyjnych kryteriów, osiągając ogólną dokładność na poziomie około 91%”. Dzięki wsparciu EIC technologia ta została poddana prospektywnym badaniom na grupie ponad 700 pacjentów w dziewięciu ośrodkach w Austrii, Belgii i we Włoszech w badaniu AI-ECG TIMI(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zapisy EKG rejestrowane równolegle z angiografią wieńcową umożliwiły niemal jednoczesne porównanie aktywności elektrycznej serca, częstości akcji i rytmu z krążeniem wieńcowym, uwzględniając tętnice, które mogą ulec zablokowaniu, częściowemu udrożnieniu, a następnie ponownemu zablokowaniu. „Sztuczna inteligencja została wyszkolona i zweryfikowana na podstawie rzeczywistych procesów zachodzących w sercu pacjenta, z wykorzystaniem wyników cewnikowania serca i biomarkerów sercowych, w celu wykrywania wzorców, które mogą umknąć tradycyjnym zasadom interpretacji EKG”, wyjaśnia Herman.
Ocena wpływu ścieżek postępowania opartych na EKG ze wsparciem AI
Zanim skończył się 2025 r. już ponad 40 szpitali w całej Europie stosowało system PMcardio w rutynowych procedurach postępowania w przypadku bólu w klatce piersiowej. „Na Słowacji wszystkie trzy krajowe instytuty kardiologiczne oraz sześć z ośmiu krajowych sieci pierwotnej PCI korzystają z PMcardio, co oznacza, że korzyści odnosi około 75% pacjentów z zawałem serca”, mówi Herman. Szerszy program dowodzenia działania PMcardio obejmuje obecnie ponad 25 badań klinicznych, w tym DIFOCCULT-3(odnośnik otworzy się w nowym oknie), randomizowane badanie z udziałem 6000 pacjentów prowadzone w 18 ośrodkach PCI w Turcji, oraz badanie TITAN-OMI(odnośnik otworzy się w nowym oknie), w ramach którego testowana jest strategia wspomagana sztuczną inteligencją w porównaniu ze standardową opieką we Włoszech, Holandii i Szwajcarii. Jak mówi HermanL „Wyniki takich badań mogą stanowić podstawę europejskich wytycznych dotyczących wspomaganej przez AI selekcji pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym. Na przykład w wieloośrodkowym badaniu przeprowadzonym w USA z udziałem ponad 1000 pacjentów z podejrzeniem zawału serca(odnośnik otworzy się w nowym oknie) sztuczna inteligencja zwiększyła czułość z 71% do 92% i zmniejszyła odsetek wyników fałszywie dodatnich z 41,8% do 7,9%. W przypadku pacjentów, u których problemy wykryto za pomocą AI, a przegapiono w ramach standardowej opieki, średnia oszczędność czasu wyniosła prawie sześć godzin”.