Czujniki i AI pomagają w przygotowaniu wody pitnej na zmiany klimatu
Kiedyś zapewnienie bezpieczeństwa kranówki wiązało się z koniecznością przeprowadzania czasochłonnych badań na podstawie próbek. A co, gdyby czujniki i sztuczna inteligencja mogły pomóc wykrywać zanieczyszczenia i zapewnić wysoką jakość wody pitnej? Zespół finansowanego ze środków UE projektu ToDrinQ(odnośnik otworzy się w nowym oknie) uważa, że cyfryzacja może pomóc dostawcom wody w zwiększeniu odporności systemów zaopatrzenia w wodę pitną. Zmiany klimatyczne mają bezpośredni wpływ na wodę z kranu — rosnące temperatury, susze, zanieczyszczenia i inne czynniki sprawiają, że zarządzanie jakością wody staje się coraz trudniejsze. „Dzięki obecnym osiągnięciom w dziedzinie IT, w tym sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego, możliwe jest znaczne usprawnienie codziennej pracy oraz podejmowania decyzji projektowych. Przedsiębiorstwa wodociągowe są otwarte na te zmiany, ponieważ doświadczenie operacyjne staje się coraz rzadsze, a zarządzanie oparte na danych zyskuje na znaczeniu”, wyjaśnia koordynator projektu Luuk Rietveld. 16 partnerów projektu pracowało nad innowacyjnym zestawem narzędzi: sprzętem, oprogramowaniem, metodami i algorytmami, które mają zwiększać odporność i zdolność adaptacyjną systemów wody pitnej.
Inteligentniejsze narzędzia do zapewnienia czystszej wody
W ramach projektu ToDrinQ opracowano czujniki fizyczne, które monitorują na miejscu i online obecność patogenów, rozwój bakterii, zawartość metali, składników odżywczych i pestycydów, dzięki czemu zapewniają lepszy wgląd w parametry jakości wody. Ponadto w ramach projektu stworzono modele predykcyjne, które z biegiem czasu uczą się na podstawie danych operacyjnych, prognozując zmiany jakości wody źródłowej i wydajności uzdatniania. Dane z czujników i modeli predykcyjnych trafiają do jednej platformy, która pomaga operatorom zrozumieć poziomy ryzyka i podejmować decyzje, reagując przed wystąpieniem potencjalnych problemów. W ramach projektu opracowano również dwie nowe technologie uzdatniania. Jedna z nich służy do usuwania naturalnych substancji organicznych, a druga — substancji per- i polifluoroalkilowych (PFAS), czyli trwałych „wiecznych chemikaliówi”, które coraz częściej występują w źródłach wody. Z myślą o pomocy w planowaniu przyszłych stacji uzdatniania wody zespół projektu ToDrinQ stworzył narzędzie wspomagające projektowanie, które ułatwia zarządcom stacji lepsze zrozumienie tego procesu. „Nasze osiągnięcia pokazują, że istnieje możliwość poprawy gospodarowania wodą pitną w całej Europie dzięki współpracy i innowacyjnemu podejściu w całym łańcuchu wartości”, zauważa Rietveld.
Sprawdzone w praktyce
Nowe technologie opracowane w ramach projektu ToDrinQ zostały przetestowane w pięciu projektach demonstracyjnych we współpracy z przedsiębiorstwami wodociągowymi w Czechach, Francji, Grecji, Holandii i Szwajcarii. Waternet, publiczny dostawca wody w Amsterdamie, obsługujący 1,2 miliona mieszkańców, wykorzystuje wody powierzchniowe do produkcji wody pitnej — źródło to wiąże się z wyzwaniami, takimi jak zmienna jakość wody surowej, mikrozanieczyszczenia oraz ślad węglowy wynikający z dodawania środków chemicznych. Chociaż gotowa woda pitna spełnia europejskie normy dotyczące PFAS, przedsiębiorstwo przetestowało w swoim procesie uzdatniania adsorbenty PFAS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz wdrożyło zintegrowaną platformę projektu zapewniającą wsparcie operacyjne. Jak dodaje Rietveld: „Przykłady takie jak ten pokazują, co cyfryzacja może zaoferować w szerszym ujęciu. Cyfryzacja wspiera przejście od zarządzania reaktywnego do zarządzania predykcyjnego i adaptacyjnego, co zwiększa odporność systemów zaopatrzenia w wodę pitną i pomaga dostarczać konsumentom bezpieczną wodę pitną o wysokiej jakości”. Projekt ToDrinQ jest częścią klastra ZeroPollution4Water(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który skupia ponad 18 projektów finansowanych przez UE, a których celem jest osiągnięcie unijnych celów w zakresie eliminacji zanieczyszczeń. Dzięki tej współpracy projekt ToDrinQ przyczynił się do powstania trzech wspólnych dokumentów strategicznych, oraz trwającym przygotowaniu czwartego. Pomaga to przekształcić wyniki poszczególnych projektów we wspólne przesłania dla decydentów i przyczynia się do stworzenia Europy inteligentnie wykorzystującej zasoby wody i odpornej na zagrożenia. Niektóre technologie ToDrinQ już trafiają na rynek za pośrednictwem wyspecjalizowanych dostawców, natomiast technologie uzdatniania będą wymagały przetestowania na większą skalę przed szerszym wdrożeniem. Narzędzia cyfrowe projektu pozostają ogólnodostępne, a zespół chętnie współpracuje z partnerami nad ich dalszym rozwojem, aby rozszerzyć podejście ToDrinQ na przedsiębiorstwa wodociągowe w całej Europie.