Elastyczne narzędzia do przewidywania i wykrywania zagrożeń dla wody pitnej i reagowania na nie
Prawie cała woda słodka w UE pochodzi z rzek, jezior i wód gruntowych, a jej znaczna część zawiera szkodliwe pozostałości przemysłowe, farmaceutyczne i rolnicze, bakterie oraz drobiny mikroplastiku. Zmiany klimatu powodują dodatkową presję, ponieważ silniejsze burze i powodzie spłukują więcej zanieczyszczeń z lądu do źródeł wody, co zmienia stężenie zanieczyszczeń i zwiększa ich mobilność. Stacje uzdatniania wody pitnej, stanowiące ostatnią barierę nim woda dotrze do spożycia przez ludzi, często mają trudności z wykrywaniem i usuwaniem tak zróżnicowanych zanieczyszczeń, co wiąże się z ryzykiem powstawania toksycznych produktów ubocznych dezynfekcji (DBP). Zespół projektu NIAGARA(odnośnik otworzy się w nowym oknie), finansowanego ze środków UE, zajmie się wypełnieniem tej luki za pomocą modułowych narzędzi, które jednocześnie monitorują, oczyszczają i przewidują rozprzestrzenianie się zanieczyszczeń chemicznych, mikrobiologicznych i plastikowych, aby przeciwdziałać nasileniu zanieczyszczenia w związku ze zmianami klimatu.
Wykrywanie wielu analitów w niskich stężeniach
Platforma bioczujników NIAGARA wykorzystuje nanofotonikę do wykrywania czterech różnych rodzajów zanieczyszczeń chemicznych w czasie rzeczywistym za pomocą jednego testu, czego nie potrafi żaden inny system dostępny na rynku. Znacznie skraca to czas reagowania. Platforma wykrywa: bisfenol A (BPA), czyli substancję zaburzającą gospodarkę hormonalną występującą w opakowaniach z tworzyw sztucznych oraz imazalil, trwały fungicyd stosowany w rolnictwie, a także powszechnie stosowane leki: ibuprofen i paracetamol. Metody oparte na łańcuchowej reakcji polimerazy umożliwiają platformie również wykrywanie zanieczyszczenia biologicznego występującą w ściekach bakterią Helicobacter pylori (H. pylori), która powoduje wrzody trawienne. Otwiera to również drogę do wykrywania innych patogenów przenoszonych przez wodę. Ponieważ zanieczyszczenia występujące w bardzo niskich stężeniach lub w dużych objętościach wody mogą być trudne do wykrycia, w ramach projektu NIAGARA opracowano dwa bardzo skuteczne urządzenia do wstępnego zatężania substancji chemicznych i mikroorganizmów. „Urządzenia te umożliwiają biosensorom wykrywanie ultra niskich stężeń substancji chemicznych oraz zaledwie od 10 do 100 żywych komórek patogenów, czyli poziomów znacznie poniżej tych uznawanych za szkodliwe dla zdrowia ludzkiego i niewykrywalnych za pomocą innych dostępnych na rynku technologii”, zauważa koordynator projektu Carlos Fito López z ITENE(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Zespół projektu opracował również modele prognostyczne z wykorzystaniem wygładzonej hydrodynamiki cząsteczkowej (SPH)(odnośnik otworzy się w nowym oknie) w celu przewidywania sposobu rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w sieciach dystrybucji wody pitnej. Modele te przewyższają skutecznością obecne metody prognozowania, ponieważ umożliwiają proaktywne, a nie reaktywne zarządzanie zanieczyszczeniami.
Dwa niezależne systemy uzdatniania o rozszerzonych możliwościach
Konsorcjum opracowało dwie technologie uzdatniania wody. System degradacji wykorzystujący immobilizowane enzymy rozkłada zanieczyszczenia chemiczne — a także, co nieoczekiwane, mikroplastiki — z wysoką specyficznością, wytwarzając przy tym minimalną ilość DBP. Drugi system wykorzystuje utlenianie fotokatalityczne i dezynfekcję do rozkładu BPA, imazalilu, ibuprofenu i paracetamolu, jednocześnie całkowicie inaktywując bakterie H. pylori. Co wyjątkowe, rozkłada on istniejące produkty DBP i eliminuje ich prekursory, generując znacznie mniej szkodliwych produktów ubocznych w porównaniu z konwencjonalnym chlorowaniem. Przedsiębiorstwa wodociągowe z zadowoleniem przyjęły elastyczność wdrożenia modułowego, umożliwiającą oczyszczanie dostosowane do konkretnych profili zanieczyszczeń i istniejącej infrastruktury. Jak wyjaśnia Fito López: „Oba systemy łącznie usuwają ponad 70% całkowitego węgla organicznego — szerokiego wskaźnika zanieczyszczenia chemicznego — oraz dezynfekują wodę poniżej granic wykrywalności dla wszystkich czterech analitów”.
Walidacja technologii i kształtowanie polityk
Walidacja w skali pilotażowej wybranych technologii monitorowania i uzdatniania w działającej stacji uzdatniania wody pitnej w Walencji stworzyła podstawy do optymalizacji i komercjalizacji. Pierwszy dokument orientacyjny oparty na analizie 27 odpowiednich aktów prawnych i regulacyjnych UE wskazuje możliwości wzmocnienia monitoringu, koordynacji regulacyjnej oraz wdrażania technologii. Wyniki projektu docierają już do decydentów na szczeblu UE dzięki członkostwu projektu NIAGARA w szybko rozwijającym się klastrze ZeroPollution4Water(odnośnik otworzy się w nowym oknie), czym przyczyniają się do sformułowania wspólnych zaleceń dotyczących zapobiegania zanieczyszczeniu wód gruntowych w obliczu pojawiających się zagrożeń. „Projekt NIAGARA(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dowodzi, że jeden system może jednocześnie monitorować, usuwać i przewidywać rozprzestrzenianie się wielu zróżnicowanych chemicznie zanieczyszczeń, eliminując jednocześnie produkty uboczne dezynfekcji (DBP)”, podsumowuje Fito López. Ma on potencjał, by zmienić sposób, w jaki europejska infrastruktura wodociągowa przewiduje, wykrywa i reaguje na zagrożenia zanieczyszczeniem nasilone przez zmiany klimatu, w ten sposób przyczyniając się do wzmocnienia odporności systemów wody pitnej.