Opis projektu
Wytwarzanie ciepła przez mitochondria w chorobie Alzheimera
Choroba Alzheimera jest jedną z głównych przyczyn demencji, która dotyka miliony osób na całym świecie. Nie znamy jednak w pełni wszystkich czynników leżących u podstaw tego schorzenia. Kluczowym wydarzeniem w rozwoju choroby jest nieprawidłowy przebieg przetwarzania białka prekursorowego amyloidu – białka transbłonowego występującego głównie w synapsach neuronów. Białko to ulega rozszczepieniu, w wyniku czego powstają peptydy beta-amyloidu, które gromadzą się i powodują zaburzenia funkcji synaptycznych oraz pogorszenie funkcji poznawczych. Zespół finansowanego ze środków działania „Maria Skłodowska-Curie” projektu ThermAPP zamierza zbadać hipotezę zakładającą, że ciepło wytwarzane przez mitochondria neuronów może pełnić rolę czynnika patogennego, destabilizującego mechanizm molekularny odpowiedzialny za przetwarzanie białka prekursorowego amyloidu. Wyniki prac mogą otworzyć nowe możliwości w zakresie opracowywania nowatorskich leków ukierunkowanych na szlaki molekularne wrażliwe na temperaturę.
Cel
Alzheimer’s disease (AD) is the leading cause of dementia, yet current therapies provide only modest benefit. Mutations in presenilin (PSEN1/2), the catalytic subunit of γ-secretase (GSEC), cause familial AD by destabilizing the GSEC–APP/C99 complex and shifting processing toward longer, aggregation-prone Aβ42/43 peptides. Importantly, even wild-type GSEC produces small amounts of these species, suggesting that subtle complex destabilization also contributes to sporadic AD. This raise a critical unresolved question: what triggers this instability in the absence of mutations?
I hypothesize that neuronal thermogenesis destabilizes GSEC–APP complexes, promoting pathogenic Aβ production. Synaptic mitochondria, acting as local bioenergetic hubs, can generate transient temperature rises of several degrees. Our preliminary data show that fever-range heating induces “FAD-like” Aβ profiles, supporting temperature as a direct pathogenic driver.
Aim 1 will define thermal thresholds for GSEC dysfunction by quantifying Aβ peptide ratios across controlled temperature gradients in iPSC-derived neurons and synaptosomes.
Aim 2 will establish the causal link between mitochondrial heat production and pathogenic Aβ using genetically encoded thermosensors in live neurons.
Aim 3 will assess thermal susceptibility of GSEC in neurons transdifferentiated from aged and AD patient fibroblasts, integrating thermogenesis, aging, and APP processing.
This project introduces thermodynamics as a novel mechanism in AD pathogenesis and paves the way for translational opportunities. Identifying temperature-sensitive molecular nodes may enable development of small-molecule GSEC stabilizers or mitochondrial modulators as disease-modifying therapies for both familial and sporadic AD.
Dziedzina nauki (EuroSciVoc)
Klasyfikacja projektów w serwisie CORDIS opiera się na wielojęzycznej taksonomii EuroSciVoc, obejmującej wszystkie dziedziny nauki, w oparciu o półautomatyczny proces bazujący na technikach przetwarzania języka naturalnego. Więcej informacji: Europejski Słownik Naukowy.
Klasyfikacja projektów w serwisie CORDIS opiera się na wielojęzycznej taksonomii EuroSciVoc, obejmującej wszystkie dziedziny nauki, w oparciu o półautomatyczny proces bazujący na technikach przetwarzania języka naturalnego. Więcej informacji: Europejski Słownik Naukowy.
- nauki przyrodnicze nauki biologiczne biochemia biocząsteczki
- medycyna i nauki o zdrowiu medycyna kliniczna neurologia choroby neurodegeneracyjne demencja
- nauki przyrodnicze nauki biologiczne genetyka mutacja
Aby użyć tej funkcji, musisz się zalogować lub zarejestrować
Słowa kluczowe
Słowa kluczowe dotyczące projektu wybrane przez koordynatora projektu. Nie należy mylić ich z pojęciami z taksonomii EuroSciVoc dotyczącymi dziedzin nauki.
Słowa kluczowe dotyczące projektu wybrane przez koordynatora projektu. Nie należy mylić ich z pojęciami z taksonomii EuroSciVoc dotyczącymi dziedzin nauki.
Program(-y)
Wieloletnie programy finansowania, które określają priorytety Unii Europejskiej w obszarach badań naukowych i innowacji.
Wieloletnie programy finansowania, które określają priorytety Unii Europejskiej w obszarach badań naukowych i innowacji.
-
HORIZON.1.2 - Marie Skłodowska-Curie Actions (MSCA)
GŁÓWNY PROGRAM
Wyświetl wszystkie projekty finansowane w ramach tego programu
Temat(-y)
Zaproszenia do składania wniosków dzielą się na tematy. Każdy temat określa wybrany obszar lub wybrane zagadnienie, których powinny dotyczyć wnioski składane przez wnioskodawców. Opis tematu obejmuje jego szczegółowy zakres i oczekiwane oddziaływanie finansowanego projektu.
Zaproszenia do składania wniosków dzielą się na tematy. Każdy temat określa wybrany obszar lub wybrane zagadnienie, których powinny dotyczyć wnioski składane przez wnioskodawców. Opis tematu obejmuje jego szczegółowy zakres i oczekiwane oddziaływanie finansowanego projektu.
System finansowania
Program finansowania (lub „rodzaj działania”) realizowany w ramach programu o wspólnych cechach. Określa zakres finansowania, stawkę zwrotu kosztów, szczegółowe kryteria oceny kwalifikowalności kosztów w celu ich finansowania oraz stosowanie uproszczonych form rozliczania kosztów, takich jak rozliczanie ryczałtowe.
Program finansowania (lub „rodzaj działania”) realizowany w ramach programu o wspólnych cechach. Określa zakres finansowania, stawkę zwrotu kosztów, szczegółowe kryteria oceny kwalifikowalności kosztów w celu ich finansowania oraz stosowanie uproszczonych form rozliczania kosztów, takich jak rozliczanie ryczałtowe.
HORIZON-TMA-MSCA-PF-EF - HORIZON TMA MSCA Postdoctoral Fellowships - European Fellowships
Wyświetl wszystkie projekty finansowane w ramach tego programu finansowania
Zaproszenie do składania wniosków
Procedura zapraszania wnioskodawców do składania wniosków projektowych w celu uzyskania finansowania ze środków Unii Europejskiej.
Procedura zapraszania wnioskodawców do składania wniosków projektowych w celu uzyskania finansowania ze środków Unii Europejskiej.
(odnośnik otworzy się w nowym oknie) HORIZON-MSCA-2025-PF
Wyświetl wszystkie projekty finansowane w ramach tego zaproszeniaKoordynator
Kwota netto dofinansowania ze środków Unii Europejskiej. Suma środków otrzymanych przez uczestnika, pomniejszona o kwotę unijnego dofinansowania przekazanego powiązanym podmiotom zewnętrznym. Uwzględnia podział unijnego dofinansowania pomiędzy bezpośrednich beneficjentów projektu i pozostałych uczestników, w tym podmioty zewnętrzne.
9052 ZWIJNAARDE - GENT
Belgia
Ogół kosztów poniesionych przez organizację w związku z uczestnictwem w projekcie. Obejmuje koszty bezpośrednie i pośrednie. Kwota stanowi część całkowitego budżetu projektu.