Komisja kresli pierwsza zintegrowana strategie na rzecz badan i innowacji
W dniu 12 października Komisja przyjęła nowy plan działań, po raz pierwszy określając w pełni zintegrowane podejście do polityki UE w zakresie badań i innowacji, zgodnie ze zaktualizowanym lizbońskim partnerstwem na rzecz rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia. Bodźcem dla Komisji do stworzenia planu działań jest "niepokojący" zastój w działalności badawczo-rozwojowej w Europie, szczególnie w sektorze prywatnym. W dokumencie zaproponowano więc działania ukierunkowane przede wszystkim na poprawę warunków inwestowania przez przedsiębiorstwa w B+R i innowacje. Inaugurując plan działań, Wiceprzewodniczący Komisji odpowiedzialny za przedsiębiorstwa i przemysł, Günter Verheugen, powiedział: - Pomimo wcześniejszych obietnic, inwestycje w badania i rozwój w Europie ulegają stagnacji, zwłaszcza po stronie przedsiębiorstw. Musimy stawić czoła faktom: w Europie jest zbyt mało innowacyjnych firm, a chęć tworzenia nowych przedsiębiorstw jest ciągle zbyt niska. Komisja zdecydowanie dąży do poprawy sytuacji [...] i po raz pierwszy plan działań określa, co UE i Państwa Członkowskie mogą zrobić, aby ożywić badania i innowacyjność. - Nowe inicjatywy zawarte w planie działań obejmują zmiany w polityce pomocy państwa w celu wspierania badań i innowacji, zachęty podatkowe dla firm, mające pobudzić je do inwestowania w innowacyjne dziedziny, tworzenie atrakcyjnego, jednolitego rynku dla badaczy, fundusze strukturalne, regionalne i fundusze spójności bardziej ukierunkowane na badania i innowacje oraz instrumenty finansowe służące wspieraniu badań w małych i średnich przedsiębiorstwach - dodał Günter Verheugen. Podkreślił on odpowiedzialność spoczywającą na krajowych rządach, które powinny zmierzyć się z tym wyzwaniem, mówiąc: - [...] najlepsza strategia będzie niewiele warta, jeśli Państwa Członkowskie nie przeznaczą środków na jej realizację. Każdy eurocent wydany na innowacje i badania to eurocent zainwestowany w miejsca pracy, wzrost gospodarczy, a tym samym w naszą przyszłość. Plan działań będzie funkcjonował równolegle z narodowymi programami reform przygotowywanymi obecnie przez Państwa Członkowskie UE, w których, zgodnie z zaleceniami Komisji, innowacje powinny być traktowane priorytetowo. Zintegrowana strategia określa 19 oddzielnych działań uporządkowanych wokół czterech tematów: badania i innowacje w centrum polityki UE, badania i innowacje w centrum finansowania UE, badania i innowacje w centrum działalności gospodarczej oraz udoskonalona polityka badań i innowacji. Niektóre działania wykorzystują wcześniejszą działalności UE, ale wiele z nich to nowe inicjatywy. Aby osadzić badania i innowacje w centrum polityki UE, w planie działań proponuje się nawiązanie dialogu z zainteresowanymi stronami w celu zidentyfikowania barier regulacyjnych hamujących działalność badawczą i innowacyjność. Wsparciem wysiłków będzie pogłębiona analiza polityki w zakresie innowacji i praktyk, przeprowadzona w ramach nowej inicjatywy Komisji "Europe INNOVA". UE będzie również promować wykorzystanie zamówień publicznych do pobudzania badań i innowacji oraz opracuje unijne wytyczne w sprawie optymalnego stosowania ulg podatkowych z tytułu badań i rozwoju. Natomiast Państwa Członkowskie są zachęcane do wdrażania regulacji i inicjatyw wspólnotowych w sposób, który najlepiej wspierałby badania i innowacje w kontekście krajowym. Konsekwentnie, Komisja zmierza spowodować, aby badania i innowacje znalazły się w centrum finansowania UE poprzez zmianę orientacji największych instrumentów finansowania na promowanie takich działań. Z kolei Państwa Członkowskie są zachęcane do przyjęcia propozycji Komisji w zakresie funduszy spójności i funduszy strukturalnych, oraz pełnego wykorzystania możliwości oferowanych przez fundusz rozwoju obszarów wiejskich do pobudzania badań i innowacji. Ciężar praktycznego wdrożenia planów Komisji w celu zmobilizowania krajowych i regionalnych programów na rzecz badań i innowacji spadnie także na rządy krajowe, wspierane przez działania Komisji na rzecz współpracy transnarodowej. Plan działań określa szereg inicjatyw służących włączeniu praktyk badawczych i innowacyjnych w centrum działalności gospodarczej, na przykład poprzez opracowanie wytycznych mających na celu usprawnienie współpracy między reprezentantami badań publicznych i przemysłu, utworzenie biegunów innowacji i zgrupowań branżowych, świadczenie na rzecz firm usług wsparcia badań i innowacji oraz promowanie dobrych praktyk innowacyjnych. Ponownie, kraje UE wzywane są do wdrożenia przyszłych unijnych zaleceń w tej dziedzinie, przy pełnym wykorzystaniu dostępnych wspólnotowych instrumentów finansowania. Na koniec, aby usprawnić zarządzanie badaniami i innowacjami w Europie, Komisja będzie monitorowała i wspierała rozwój krajowej polityki za pośrednictwem mającego swe źródło w strategii lizbońskiej partnerstwa na rzecz rozwoju gospodarczego i wzrostu zatrudnienia, opracowując jednocześnie nowe instrumenty analiz politycznych i wspierając platformy edukacyjne związane z polityką oraz międzynarodową współpracę polityczną. Państwa Członkowskie powinny wykorzystać możliwości stwarzane przez wspomniane inicjatywy UE i za pośrednictwem swych krajowych programów reform informować o własnych osiągnięciach politycznych. - Plan działań wskazuje, co powinniśmy robić na szczeblu UE i Państw Członkowskich i jak najlepiej monitorować te działania - powiedział Komisarz ds. Nauki i Badań, Janez Potocnik, który prezentował dokument wraz z Wiceprzewodniczącym Verheugenem. - Inwestowanie w wiedzę jest dla Europy najlepszym sposobem na zajęcie konkurencyjnej pozycji na arenie międzynarodowej i utrzymanie wysokiego standardu życia. Nasze propozycje pozwolą Europie powrócić na właściwy tor.