EUREKA zacieśnia więzi z UE
Słowenia, przygotowująca się do przekazania Portugalii z dniem 1 lipca przewodnictwa sieci EUREKA, może być pewna, że zostawia po sobie trwałe dziedzictwo. Ważnym osiągnięciem jest dalsze wzmocnienie współpracy między EUREKA a UE w ramach przedsięwzięć takich jak program Eurostars czy wspólne inicjatywy technologiczne. Powstała w 1985 r. EUREKA jest międzyrządową siecią działającą na rzecz wzmocnienia badań naukowych z udziałem przemysłu ponad granicami europejskich państw. Na przestrzeni 23 lat sieć zdobyła bogate doświadczenie we wspomaganiu przemysłu - w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) - w szybkim wprowadzaniu rezultatów badań na rynek. Ostatnio jednak "EUREKA zaczęła tracić energię" - uważa Ales Mihelic, dyrektor generalny ds. nauki i technologii w słoweńskim ministerstwie szkolnictwa wyższego oraz przewodniczący Grupy Wysokiego Szczebla EUREKA w ramach słoweńskiego przewodnictwa sieci. "Jako członek słoweńskiego Przedstawicielstwa Wysokiego Szczebla przez niemal dziesięć lat [...] brałem udział w pracach na wszystkich szczeblach i dostrzegłem wyraźną potrzebę zwiększenia proaktywności sieci" - dodał Ales Mihelic. Jednym z pierwszych priorytetów słoweńskiego przewodnictwa było zatem określenie nowej strategii sieci. Oprócz poprawy widoczności sieci EUREKA i rozszerzenia jej członkostwa, nowa strategia miała także na celu zwiększenie synergii między działalnością sieci i UE. Jednym z ważnych osiągnięć słoweńskiego przewodnictwa pod tym względem jest uruchomienie programu Eurostars - sześcioletniej wspólnej inicjatywy EUREKA i UE w zakresie działalności badawczo-rozwojowej MŚP. UE wspiera tę inicjatywę subwencją w wysokości 100 mln EUR z siódmego programu ramowego (7PR), a dodatkowe 300 mln EUR wpłynie z 27 państw, które przystąpiły do inicjatywy. To z kolei przyciągnie fundusze prywatne w takiej samej ilości, co łącznie da budżet o wysokości 800 mln EUR. "Każdy z nas [UE i EUREKA] ma swe zalety i mocne strony, a prawdopodobnie najlepsze z nich łączy program Eurostars" - powiedział CORDIS News komisarz ds. nauki i badań naukowych Janez Potocnik. Bliskość rynku i elastyczność - to dobrze znane mocne strony sieci EUREKA, które połączone są z oferowaną przez UE gwarancją finansowania i skutecznym procesem selekcji i oceny - wyjaśnił komisarz Potocnik. "Nie ma znaczenia, czy działania mają charakter międzyrządowy, czy też wspólnotowy; ważne jest, by wszystkie takie mocne strony powiązać ze sobą". Program pomoże w unikaniu powielania, co jest jednym z celów postawionych Europejskiej Przestrzeni Badawczej - dodał komisarz. Potrzebne jest jeszcze co prawda zatwierdzenie wkładu finansowego Wspólnoty przez Radę Europejską, niemniej w sekretariacie EUREKA trwają już prace nad selekcją pierwszej serii ok. 133 projektów-kandydatów do finansowania. Według szefa Sekretariatu EUREKA, Luuka Borga, proces ten ma zostać sfinalizowany do końca lata. Słoweńskie przewodnictwo starało się także usprawnić komunikację między dużymi, długookresowymi inicjatywami sieci EUREKA - klastrami - w zakresie ich udziału we wspólnych inicjatywach technologicznych (WIT) UE, przygotowując w ten sposób grunt pod dalsze synergie między obydwoma grupami inicjatyw. "EUREKA od samego początku zaangażowana jest we wspólne inicjatywy technologiczne" - mówi Rudolf Haggenmüller, przewodniczący klastru ITEA (Information Technology for European Advancement). Przykładowo, w inicjatywie w dziedzinie systemów wbudowanych ARTEMIS uczestniczy klaster EUREKA ITEA 2, a największy z klastrów EUREKA, MEDEA+, silnie zaangażowany jest w inicjatywę ENIAC w dziedzinie nanoelektroniki. Reprezentujący przemysł członkowie sieci wnieśli wkład w strategiczne programy badań tych WIT jeszcze kiedy funkcjonowały jako europejskie platformy technologiczne, a obecnie, jak zauważył przewodniczący Haggenmüller, wielu członków rad klastrów wchodzi również w skład rad WIT. "Słowenii udało się poprawić komunikację między pięcioma klastrami EUREKA" - powiedział CORDIS News przewodniczący Haggenmüller. Ustanowiono strukturę, w ramach której członkowie rad pięciu klastrów mogą spotykać się i dzielić się swymi doświadczeniami. "Nigdy wcześniej nie robiono tego". Rudolf Haggenmüller jest przekonany, że nowe forum dialogu pomoże klastrom zainteresowanym udziałem w WIT, np. klastrowi w dziedzinie telekomunikacji - CELTIC, wyciągnąć wnioski z sukcesów i błędów klastrów zaangażowanych już w inicjatywy. Podczas zamknięcia XXIII Sesji Konferencji Ministerialnej EUREKA w Lublanie w dniu 6 czerwca, José Mariano Gago, minister nauki, technologii i szkolnictwa wyższego w Portugalii, podziękował słoweńskiemu przewodnictwu za podjęte przez nie ważne inicjatywy. Minister zapewnił, że przewodnictwo portugalskie będzie prowadzić politykę ciągłości. Portugalia położy nacisk na zwiększenie współpracy międzynarodowej, poprawę koordynacji z innymi europejskimi mechanizmami B+R oraz zwiększenie widoczności sieci EUREKA.