Zachowanie europejskiego dziedzictwa tanecznego
W przeciwieństwie do obrazu wiszącego w galerii lub rękopisu przechowywanego w bibliotece, taniec istnieje przede wszystkim w momencie, w którym jest wykonywany. Gdy kurtyna opada, a tancerze na zawsze schodzą ze sceny, wiele elementów choreografii, technik i artystycznego wyrazu może całkowicie zniknąć. Ta efemeryczna natura tańca stała się przedmiotem finansowanego przez UE projektu DanceMap(odnośnik otworzy się w nowym oknie), uruchomionego na początku 2025 r. w celu mapowania, ochrony i promowania ukrytego dziedzictwa tanecznego Europy.
Tancerze jako żywe archiwa
Dziedzictwo tańca XX i XXI wieku w Europie pozostaje w dużej mierze niewidoczne i jest realnie zagrożone utratą dla przyszłych pokoleń. O ile balet klasyczny opiera się na ustalonych systemach notacji i archiwach instytucjonalnych, o tyle taniec współczesny i nowoczesny przetrwał często jedynie w ciałach i pamięci tancerzy. Zespół projektu DanceMap chce zmienić ten stan rzeczy, opracowując międzysektorowe podejście obejmujące badania, naukę o danych, praktykę artystyczną, działania informacyjne, rzecznictwo i kształtowanie polityki. Dzięki wywiadom i relacjom ustnym projekt identyfikuje archiwa tańca, prywatne zbiory i osoby będące nośnikami wiedzy oraz rejestruje wiedzę ucieleśnioną, często pomijaną przez tradycyjne metody dokumentacji. „Ta ucieleśniona pamięć jest tak samo cenna jak dokument fizyczny”, komentuje liderka projektu DanceMap Lisa Marie Bowler z Bureau Ritter w Niemczech w artykule(odnośnik otworzy się w nowym oknie) opublikowanym w czasopiśmie „Horizon, The EU Research & Innovation Magazine”. „Jeśli ktoś nauczył się choreografii bezpośrednio od twórcy, który już nie żyje, ta wiedza pozostaje żywa w jego ciele”. Kolejną ambicją projektu DanceMap jest zapewnienie tańcowi należnego mu miejsca w szerszym krajobrazie kulturowym. Twórcy projektu dążą do włączenia tańca do europejskiej chmury dziedzictwa kulturowego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) jako przykładu, śladem którego będą mogły podążać inne formy wyrażane poprzez ciało. Ta cyfrowa integracja ma kluczowe znaczenie dla widoczności, dając badaczom, nauczycielom i publiczności dostęp do dziedzictwa tanecznego, które jest obecnie rozproszone w prywatnych kolekcjach i archiwach. Poza cyfryzacją zespół DanceMap angażuje się również w kształtowanie polityk i finansowania, oferując narzędzia i badania, które pomagają decydentom i fundatorom docenić znaczenie tańca. „Bycie częścią programu »Horyzont Europa« już zmienia sposób postrzegania tańca”, mówi Madeline Ritter, dyrektorka Bureau Ritter, odnosząc się do sztandarowej inicjatywy UE w zakresie finansowania badań i innowacji. „To sygnał, że taniec nie jest niszowym obszarem zainteresowań, ale poważną częścią tożsamości kulturowej Europy”.
Angażowanie społeczności
Aby stworzyć kompleksową mapę tego dziedzictwa, badacze z projektu DanceMap (DanceMap: Innovation Pathways and Policies to Promote European Dance Heritage at Home and Abroad) zapraszają osoby i organizacje pasjonujące się ochroną europejskiego tańca XX i XXI wieku do udziału w badaniu(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Skupia się ono w szczególności na niezarchiwizowanych lub niedostatecznie reprezentowanych zbiorach, praktykach artystycznych zagrożonych utratą i nietypowych podejściach do dziedzictwa tanecznego. Zwraca również uwagę na dorobek regionów i społeczności, które rzadko trafiają do archiwów głównego nurtu. Wnosząc swój wkład, praktycy mogą pomóc w mapowaniu europejskiego dziedzictwa tanecznego, nadając mu widoczność i zapewniając, że pamięć o nim będzie trwała długo po ostatnim ukłonie. Więcej informacji: strona projektu DanceMap(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
