Judy przebija szklany sufit lalkarstwa
Być może nie ma bardziej kultowego przedstawienia w angielskim lalkarstwie niż Punch i Judy. Chociaż te dwie postacie bawią publiczność od 1662 roku, ich historia jest zwykle opowiadana z męskiej perspektywy — nie tylko w sensie do wybryków pana Puncha, ale także perspektywy męskich lalkarzy. „Od dawna panuje mit, że Punch i Judy — wraz z wieloma formami lalkarskimi — to tradycja tworzona wyłącznie przez mężczyzn” — mówi Alissa Mello, aktualna redaktorka pisma „Puppetry International”(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i była stypendystka programu post-doc Marii Skłodowskiej-Curie w Naukach o Teatrze na Uniwersytecie w Exeter(odnośnik otworzy się w nowym oknie), pracująca pod nadzorem Katherine Newey, profesor na Uniwersytecie. Przy wsparciu finansowanego ze środków UE projektu JPEWP(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Mello prowadzi działania mające na celu podważenie tego mitu. „JPEWP, czyli projekt Judy, miał na celu napisanie na nowo historii Puncha i Judy oraz stworzenie bardziej inkluzywnej «herstoriografii», która stawia kobiety w centrum — zarówno jako kreatywne praktyczki, jak i postać Judy” — dodaje.
Lalki i stereotypy związane z płcią
Projekt, który otrzymał wsparcie z programu działania „Maria Skłodowska-Curie”(odnośnik otworzy się w nowym oknie), miał na celu odkrycie głębokiego i często niedocenianego wkładu kobiet w dziedzictwo kulturowe przedstawień Punch i Judy. Przyjrzano się również temu, w jaki sposób żeńskie lalki, takie jak Judy, były wykorzystywane do wzmacniania i obalania stereotypów związanych z płcią. Aby osiągnąć te dwa cele, w ramach projektu przeprowadzono szeroko zakrojone kwerendy w wielu kolekcjach archiwalnych w Wielkiej Brytanii, Stanach Zjednoczonych i Europie. Ponadto przeprowadzono wywiady z wieloma artystami i czołowymi współczesnymi lalkarzami. „Ta praca sprawia, że praktyczki i postać Judy są w pełni widoczne jako centralne czynniki w tradycji, a nie marginalne postacie” — wyjaśnia Mello.
Nowy sposób na Puncha i Judy
Badania w ramach projektu doprowadziły do premiery dwóch nowych przedstawień Punch i Judy(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Dwa przedstawienia, jedno dla rodzin, a drugie przeznaczone dla dorosłych, zostały opracowane przez Nephew Spike Bonesa, showmana i opowiadacza nonsensów w drugim pokoleniu, którego umiejętności obejmują lalkarstwo, klaunadę, muzykę i ogólne wygłupy. Jego show to alternatywne podejście do tradycyjnej slapstickowej zabawy Puncha i Judy, w której centralne miejsce zajmują zarówno Pan Punch, jak i Pani Judy. „Te pokazy wywołują falę w społeczności Puncha and Judy, skłaniając praktyków, osoby układające programy festiwali i publiczność do ponownego przeanalizowania długo utrzymywanych założeń dotyczących płci, autorytetu i «tradycji» w tej formie sztuki” — zauważa Mello.
Bardziej inkluzywny opis ważnego dziedzictwa kulturowego
Według Mello, Judy Project dostarczył bardziej inkluzywnego opisu ważnej formy dziedzictwa kulturowego. „Projekt przekształcił Punch and Judy z pozornie «ustalonej» praktyki skoncentrowanej na mężczyznach w żywą przestrzeń, w której historie, doświadczenia i kreatywność kobiet są bardziej widoczne i aktywnie kształtują przyszłość tradycji” — podsumowuje. „Ta zmiana jest szczególnie ważna, ponieważ pojawia się w czasie, gdy pytania dotyczące reprezentacji, władzy i przemocy wobec kobiet znajdują się w centrum debaty publicznej”. Po zakończeniu projektu Mello współpracuje z głównymi archiwami, aby zapewnić, że kobiety zajmujące się przedstawieniami Punch i Judy są lepiej reprezentowane w kolekcjach i wspierać przyszłe badania nad współczesnymi kobietami zajmującymi się lalkarstwem.
