Narzędzia zwiększające odporność regionów przybrzeżnych UE na skutki zmiany klimatu
Zmiana klimatu powoduje podnoszenie się poziomu mórz i temperatury wody, czego skutkiem są większe fale sztormowe i zagrożenia dla ekosystemów morskich w regionach przybrzeżnych Europy. Skutki te są najbardziej odczuwalne przez społeczności przybrzeżne, które stanowią blisko 40 % ogółu liczby ludności Europy(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Ze względu na potencjalnie niszczycielski wpływ na źródła utrzymania, bezpieczeństwo żywnościowe i fizyczne, odtwarzanie wybrzeży oraz wysiłki na rzecz adaptacji i zwiększania odporności społeczności muszą stać się priorytetem”, mówi Ida Beathe Øverjordet, koordynatorka projektu CLIMAREST(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Wskazując szczególnie narażone i istotne ekologicznie rodzaje siedlisk, zespół tego finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu wdrożył narzędzia, protokoły i metody monitorowania w pięciu lokalizacjach demonstracyjnych, od Svalbardu po Maderę. „Działania te już przełożyły się na wymierne korzyści dla mieszkańców, począwszy od bezpieczniejszych i czystszych wybrzeży po zwiększenie zaangażowania w podejmowanie decyzji zwiększających odporność na skutki zmiany klimatu”, zauważa Øverjordet.
Działania w szerokim zakresie geograficznym i ekologicznym
Zespół projektu CLIMAREST połączył podejścia technologiczne, ekologiczne, społeczne i gospodarcze, aby sprostać wyzwaniom związanym z brakiem danych, niską świadomością społeczną i ograniczonym wykorzystaniem metod rekultywacji. Głównym celem było opracowanie modułowego zestawu narzędzi wypełniających lukę między badaniami a praktyką. Zaprojektowany wspólnie ze społecznością badaczy zajmujących się rekultywacją mórz i opracowany wspólnie z partnerami projektu zestaw narzędzi składa się z dwóch komponentów: platformy internetowej(odnośnik otworzy się w nowym oknie) utrzymywanej przez organizację przez Society for Ecological Restoration(odnośnik otworzy się w nowym oknie) oraz wirtualnego środowiska badawczego(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (VRE) utrzymywanego przez Blue-Cloud. Platforma zawiera studia przypadków (w tym badania zrealizowane w ramach projektu CLIMAREST), ogólne informacje na temat rekultywacji mórz, informacje na temat przeprowadzania analiz kosztów i korzyści, najlepsze praktyki w zakresie współpracy z interesariuszami oraz materiały dotyczące korzystania z oceanów. Wirtualne środowisko badawcze umożliwia z kolei użytkownikom przystosowanie kodu w celu prowadzenia własnych analiz(odnośnik otworzy się w nowym oknie), a także wykorzystanie aplikacji internetowych w celu wizualizacji zarówno danych terenowych, jak i otwartych danych z programów Copernicus(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i EMODnet(odnośnik otworzy się w nowym oknie). W ramach platformy dostępne są także narzędzia do opracowywania procesów rekultywacji środowiska morskiego, a także demonstracje narzędzi programistycznych, na przykład analizy obrazów za pomocą sztucznej inteligencji.
Demonstracje od Oceanu Arktycznego do Oceanu Atlantyckiego
Zespół projektu CLIMAREST przetestował różnorodne rozwiązania w zakresie rekultywacji Oceanów Arktycznego i Atlantyckiego, dostosowane do lokalnych wyzwań ekologicznych, warunków klimatycznych i kontekstów społeczno-gospodarczych. Problemy, którym stawiał czoła zespół, obejmowały erozję wybrzeża i wpływ ścieków (Svalbard, Norwegia), odtworzenie łąk trawy morskiej (Irlandia i Andaluzja, Hiszpania), odtworzenie rodzimej rafy ostrygowej (Zatoka Quiberon, Francja), ekosystemy dna miękkiego i wpływ akwakultury (Vigo, Hiszpania) oraz ekosystemy dna skalistego i odtworzenie brunatnic (Madera, Portugalia). Na Svalbardzie badacze zainstalowali naturalne struktury ochrony wybrzeża, aby przeciwdziałać erozji spowodowanej rozmarzaniem wiecznej zmarzliny, ponadto przeprowadzili oceny wpływu ścieków na ekosystemy fiordów. Podczas pobytu w Zatoce Quiberon, zespół projektu CLIMAREST podjął jeden z największych wysiłków na rzecz odbudowy raf w Europie, rozmieszczając wiele hektarów podłoża w celu odtworzenia populacji rodzimych ostryg we współpracy z hodowcami skorupiaków. „Chociaż zakres wyzwań nauczył nas, że nie istnieje jedno uniwersalne rozwiązanie, jedynym stałym elementem było zaangażowanie społeczności. Od operatorów turystyki arktycznej po ośrodki nurkowania, współpraca z lokalnymi podmiotami konsekwentnie przekładała się na lepsze rezultaty. Przełom stanowią także nowe narzędzia do monitorowania - DNA środowiskowe, teledetekcja i analizy obrazów oparte na sztucznej inteligencji pomogły nam porównać lokalizacje i wykryć wczesne oznaki sukcesu lub porażki”, wyjaśnia Øverjordet.
Staranne planowanie umożliwia zwiększanie skali
Poprzez odtwarzanie ekosystemów morskich, zmniejszenie zanieczyszczenia i wspieranie niebieskiej gospodarki i gromadzenie danych na temat siedlisk organizmów wychwytujących dwutlenek węgla, zespół projektu CLIMAREST przyczynia się bezpośrednio do realizacji priorytetów UE, w tym Misji na rzecz Oceanów(odnośnik otworzy się w nowym oknie), Misji na rzecz Przystosowania do skuktów Zmiany Klimatu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i unijnej strategii w zakresie różnorodności biologicznej(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Oprócz ogólnodostępnych procesów, zespół opracował plany umożliwiające powielanie rozwiązań, których uzupełnienie stanowią narzędzia do planowania finansów(odnośnik otworzy się w nowym oknie) i analiz(odnośnik otworzy się w nowym oknie), umożliwiające innym podmiotom wykorzystanie zbliżonych rozwiązań. „Nasze plany dowodzą, że odbudowa wielu siedlisk na dużą skalę jest możliwa dzięki pracy u podstaw, a także odpowiedniemu zarządzaniu i stworzeniu stosownych możliwości technicznych”, dodaje Øverjordet. W tym celu zespół utrzymuje obszary demonstracyjne w celu ciągłego monitorowania, opracowywania innowacji i współpracy z interesariuszami.
