Przedefiniowanie europejskich badań poprzez innowacje oparte na współpracy
Finansowany ze środków UE projekt IP4OS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zmienia sposób, w jaki wykorzystujemy badania naukowe. Głównym celem rozpoczętego w 2025 roku projektu jest pomoc profesjonalistom i organizacjom w uwolnieniu pełnego potencjału wyników badań zgodnie z zasadami FAIR — umożliwienie ich znajdowania, zapewnienie ich dostępności, interoperacyjności i możliwości ponownego wykorzystania — aby zyskać wymierne korzyści dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska. Dbając o zrównoważony i oparty na współpracy europejski krajobraz badawczy, projekt IP4OS zapewni, że wiedza będzie przekraczać granice dyscyplinarne i sektorowe, co przyspieszy innowacje i zapewni Europie pozycję światowego lidera.
Budowanie potencjału badawczego
W tym celu projekt otworzył zorientowany na praktykę program budowania potencjału skierowany do uniwersytetów, instytutów badawczych i innych jednostek prowadzących badania. Program wspiera te organizacje w stosowaniu wspólnego podejścia do własności intelektualnej (IP) i otwartej nauki w celu przekształcenia wyników badań, danych i know-how w praktyczne, gotowe do wprowadzenia na rynek rozwiązania, które miałyby wartość społeczną i ekonomiczną. W oparciu o podstawowy program nauczania IP4OS Synergy Core Curriculum i wiedzę skonsolidowaną w ramach Synergy Framework(odnośnik otworzy się w nowym oknie), program budowania potencjału zapewnia instytucjom narzędzia i struktury współpracy, których potrzebują, aby przełożyć zasady IP i OS na zrównoważoną praktykę. Program opiera się na dwóch uzupełniających się filarach. Pilotażowe Laboratorium Edukacyjne (ang. Pilot Learning Lab) oferuje zorientowany na działanie okres szkoleniowy, w trakcie którego wielozawodowe zespoły stawiają czoła prawdziwym wyzwaniom instytucjonalnym podczas trzech intensywnych sesji, połączonych z praktyczną pracą w terenie. Zaprojektowane jako przestrzeń eksperymentalna bezpieczna w razie awarii umożliwia instytucjom wyjaśnienie ról, przetestowanie mechanizmów współpracy i opracowanie konkretnych planów na przyszłość. Uzupełnieniem tego praktycznego podejścia są publikowane w ramach projektu IP4OS dostępne za darmo moduły zgłębiające różne zawody (Profession Deepening Module) wielokrotnego użytku oraz kompleksowy zestaw narzędzi na platformie Zenodo(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Moduły te zawierają spostrzeżenia europejskich ekspertów z zakresu bibliotekarstwa, transferu technologii, zarządzania badaniami i opieki nad danymi. Zestaw narzędzi wyposaża zespoły w praktyczne instrumenty, takie jak Knowledge Valorisation Rubric, FAIR-R²L Rubric oraz specjalistyczny przewodnik dotyczący wielozawodowych zespołów i konsultacji (ang. Guide on Multi-professional Teams and Consultations). Dostosowane do potrzeb różnych grup — od naukowców i specjalistów ds. własności intelektualnej po bibliotekarzy, administratorów danych i trenerów — wszystkie materiały są ogólnodostępne i można je dopasować do lokalnych kontekstów. Jako operacyjny fundament ogólnoeuropejskich wysiłków IP4OS, program ma na celu szkolenie wielozawodowych zespołów w całej UE, aby wspierać tętniącą życiem ogólnoeuropejską wspólnotę praktyk w zakresie badań i innowacji. Instytucje nieuczestniczące w programie pilotażowym są zaproszone do zapoznania się z tymi zasobami i dołączenia do społeczności IP4OS w celu wspólnych prac rozwojowych.
Rozszerzenie wyzwania
Aby wzmocnić swoje zaangażowanie w praktyczne innowacje, projekt IP4OS (IP4OS Unpacking the possibilities of Intellectual Properties for Open Science) uruchomił program Open Innovation Challenge(odnośnik otworzy się w nowym oknie), który zaprasza uznane i wschodzące zespoły wielozawodowe w całej Europie do współtworzenia rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji na krytycznym styku zarządzania OS i IP. Inicjatywa ta oferuje unikalną platformę do zastosowania metodologii IP4OS w rzeczywistych scenariuszach, co umożliwia uczestnikom kształtowanie europejskiego dialogu na temat waloryzacji wiedzy badawczej przy jednoczesnym stawianiu czoła złożonym wyzwaniom współczesnego krajobrazu badawczego. Termin nadsyłania wniosków upływa w czerwcu 2026 roku. Więcej informacji: strona internetowa projektu IP4OS(odnośnik otworzy się w nowym oknie)
