Transformacja rolnictwa poprzez wspólne działania w ramach innowacji kierowanych przez kobiety
Rolnictwo dyskryminuje kobiety na wiele sposobów. Bariery mają charakter społeczny, kulturowy, ekonomiczny i polityczny. Mając na celu wspieranie przejścia w kierunku zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju społeczności wiejskich, finansowany ze środków UE projekt SWIFT(odnośnik otworzy się w nowym oknie) skupiał się na innowacjach kierowanych przez kobiety (WLI). Działania skupiały się na promowaniu zmian strukturalnych i narracyjnych, które wzmacniają pozycję kobiet, osób LGTBQI+ oraz pracowników migrujących w rolnictwie, a także na badaniu roli agroekologii w staraniach na rzecz równości płci.
Innowacje kierowane przez kobiety
Strategia projektu kładzie nacisk na uczestnictwo i współtworzenie wiedzy. Dzięki 21 WLI w 12 krajach europejskich, a także inspirującym inicjatywom w Brazylii i USA, projekt SWIFT zajmuje się problemem nierówności płci na obszarach wiejskich na wiele sposobów. Jak mówi koordynatorka projektu Marta Rivera-Ferre: „Innowacje kierowane przez kobiety definiuje się jako oddolne innowacje w systemach rolno-spożywczych, w których kobiety i osoby o nienormatywnej tożsamości płciowej odgrywają centralną rolę przywódczą i które mają na celu walkę ze strukturalnymi nierównościami w rolnictwie i na obszarach wiejskich”. Uczestnikami inicjatyw WLI były zazwyczaj kobiety i osoby LGBTQ+, które już wcześniej angażowały się w działalność grup społecznościowych i alternatywnych sieci żywnościowych. Inicjatywy WLI zostały podzielone na osiem klastrów. Pięć z nich skupiało się na zwalczaniu strukturalnych nierówności w rolnictwie, gdzie bariery obejmują ograniczony dostęp do zasobów i szkoleń, a także niedostateczną reprezentację w organizacjach rolniczych. Pozostałe trzy warsztaty WLI dotyczyły dotychczas słabo zbadanych tematów, takich jak rolnicy LGBTQ+, migrujący pracownicy rolni oraz rolniczki w Europie Środkowej i Wschodniej. Portal projektu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zawiera wiele wyników otrzymanych w ramach SWIFT. Zgodnie z inkluzywnym podejściem materiały te przedstawiają indywidualne historie i wzmacniają głosy uczestniczek i uczestników projektu. Oprócz podcastów, filmów, opracowań dotyczących polityki oraz mapy z możliwością wyszukiwania lokalizacji inicjatyw WLIs, odwiedzający mogą zapoznać się z komiksem „Soil Sisters”(odnośnik otworzy się w nowym oknie), którego celem jest edukowanie społeczeństwa na temat wyzwań stojących przed rolniczkami.
Nacisk na agroekologię
Agroekologia(odnośnik otworzy się w nowym oknie), będąca holistycznym podejściem do żywności i rolnictwa, integruje dynamikę społeczną, ekonomiczną i kulturową z rolnictwem. Co istotne, w podejściu tym żywność postrzegana jest nie jako towar, ale jako prawo człowieka. W porównaniu z przemysłowymi producentami żywności gospodarstwa stosujące agroekologię są zazwyczaj niewielkie, skupione na społeczności i charakteryzują się dużą różnorodnością biologiczną. Odnotowuje się w nich również znacznie wyższy odsetek kobiet na stanowiskach kierowniczych. Ważnym wynikiem projektu jest analiza wspólnej polityki rolnej (WPR)(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Komisji Europejskiej. W ramach WPR żywność traktowana jest jako towar, a wydajność mierzy się w kilogramach jednego produktu z hektara (monokultura), przy czym duże, uprzemysłowione gospodarstwa uznaje się za bardziej wydajne niż gospodarstwa stosujące agroekologię. Rivera-Ferre przedstawia alternatywne podejście: „Wizja SWIFT opiera się na agroekologii i prawie człowieka do odpowiedniego pożywienia, traktując żywność jako dobro wspólne i prawo człowieka. W tym ujęciu alternatywnymi wskaźnikami efektywności są między innymi różnorodność biologiczna lub liczba osób wyżywionych z hektara, a pod tym względem bardziej efektywne są małe, zróżnicowane gospodarstwa zorientowane na rynki lokalne”. Wspólna Polityka Rolna (WPR) zostanie zrewidowana w 2028 r., a projekt wzywa decydentów do ponownego rozważenia komercyjnego charakteru tego dokumentu. Obecne traktowanie żywności przede wszystkim jako towaru utrwala nierówności ze względu na płeć i ma negatywny wpływ na środowisko. „Inicjatywy agroekologiczne mają potencjał, by otworzyć przestrzeń dla przywództwa kobiet i organizacji zbiorowej, której konwencjonalne struktury rolnicze rzadko zapewniają”, wyjaśnia Rivera-Ferre. Poprzez sieci WLI projekt SWIFT uwidocznił wkład i przywództwo wykluczonych podmiotów, w tym kobiet i rolników LGTBQ+, a także migrujących pracowników rolnych. Nadszedł czas, aby ramy polityczne UE odzwierciedlały tę rzeczywistość.
