Ochrona wód podziemnych i wody pitnej przed skutkami zmiany klimatu
Zmiana klimatu i dostęp do wody są ze sobą ściśle powiązane. Przyczyną tego stanu rzeczy jest wzajemna zależność obu tych obszarów. Skutki zmiany klimatu obejmują bowiem nieregularne opady deszczu i topnienie pokrywy lodowej, a także wzrost poziomu mórz i oceanów, dotkliwe susze i poważne powodzie. Nasza gospodarka, żywność i codzienne życie są uzależnione od wody, jednak nieprzerwany dostęp do tego kluczowego zasobu jest obecnie zagrożony. Europa musi zabezpieczyć swoje zasoby wodne i przygotować się na kryzysy związane z tym obszarem. Ze względu na szacunki zakładające, że globalne zapotrzebowanie przewyższy dostępne zasoby o 40 % do 2030 roku(odnośnik otworzy się w nowym oknie), konieczne jest podjęcie działań mających na celu zapewnienie odpowiedniej jakości i dostępności wody na całym świecie. Ocieplanie się klimatu powoduje pogarszanie jakości źródeł wody wykorzystywanych do produkcji wody pitnej sprzyjając rozwojowi patogenów, zwiększając poziom spływu zanieczyszczeń w wyniku ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz komplikując procesy uzdatniania wody. Skutki zmiany klimatu i zmiany środowiskowe obejmują także wody podziemne, co wpływa zarówno na dostępność, jak i jakość wody. Przedłużające się susze i rosnące zapotrzebowanie na wodę ze strony różnych sektorów przemysłu potęguje problem wyczerpywania się zasobów wód podziemnych, pogłębiając niedobory. Ulewne deszcze i powodzie, wzrost poziomu mórz oraz zasolenie mogą zagrażać jakości wody na obszarach szczególnie narażonych. Z kolei rolnictwo, postępująca urbanizacja i inne rodzaje działalności człowieka mogą powodować przedostawanie się składników odżywczych, substancji aktywnych leków, substancji polifluoroalkilowych oraz innych nowych zanieczyszczeń do wód podziemnych i źródeł wody pitnej. W najnowszym wydaniu broszury CORDIS Results Pack przedstawiamy osiem finansowanych ze środków Unii Europejskiej projektów w zakresie badań i innowacji, których zespoły skupiały się na ochronie zasobów wodnych przez skutkami zmiany klimatu. Realizacja tych inicjatyw przyczynia się do lepszego poznania źródeł zanieczyszczeń, zrozumienia sposobów ich rozprzestrzeniania się oraz skutków i oddziaływania, pozwalając jednocześnie na wdrażanie zaawansowanych strategii zapobiegania i łagodzenia skutków. Zakresy prac obejmowały cały cykl obiegu wody pitnej oraz zarządzania zasobami wód podziemnych. W ramach projektów badacze zbudowali innowacyjne sieci monitorowania, zaawansowane techniki modelowania oraz strategie zarządzania ryzykiem, które pozwalają na wdrożenie systemów wczesnego ostrzegania, poprawę jakości wód oraz ochronę zdrowia ludzi i ekosystemów. Dzięki realizacji przeszło 35 studiów przypadków zespoły poszerzały wiedzę i rozwijały unijne technologie, zwiększając przy tym gotowość i konkurencyjność europejskiego sektora wodnego. Wszystkie te wysiłki pomogą umocnić czołową pozycję Europy w kontekście globalnego sektora wodnego. Ambitne cele dotyczące zwalczania zanieczyszczeń ujęte w Europejskim Zielonym Ładzie łączą się z osiągnięciami projektów i zgromadzoną wiedzą, aby wspierać opracowywanie unijnych regulacji w zakresie ochrony środowiska. Zgromadzone przez badaczy dane pomagają chronić wody podziemne, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo konsumentom wody pitnej oraz wspierając realizację unijnej strategii odporności gospodarki wodnej(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Strategia ta stanowi kompleksowy plan działania mający na celu przeciwdziałanie poważnym skutkom zmiany klimatu i presji gospodarczej związanej z wodą. Jej realizacja przyczyni się do zapewnienia dostępu do czystych i bezpiecznych zasobów wodnych na całym kontynencie w nadchodzących latach. Pozwoli to również europejskiemu sektorowi gospodarki wodnej, który już teraz posiada aż 40 % wszystkich światowych patentów związanych z wodą, utrzymać przewagę nad globalną konkurencją. Dynamicznie rozwijający się europejski przemysł wodny generuje również 107 miliardów euro przychodów i zatrudnia 1,7 miliona pracowników. W związku z realizowanymi projektami powstał także klaster ZeroPollution4Water Cluster(odnośnik otworzy się w nowym oknie), którego uczestnicy nawiązali ścisłą współpracę w celu zwiększenia oddziaływania projektów badawczych i przyspieszenie transformacji europejskiego systemu gospodarki wodnej w celu ochrony wód przed zanieczyszczeniami. Uczestnicy projektów opracowali szereg dokumentów strategicznych, powstała także publikacja zawierającą omówienie(odnośnik otworzy się w nowym oknie) studiów przypadków oraz sprawdzonych technologii monitorowania i uzdatniania wody. Broszura CORDIS Results Pack stanowi źródło informacji dla społeczności akademickiej, decydentów, przedsiębiorstw wodociągowych, a także, działów badań i innowacji, wspierające ich wysiłki na rzecz ochrony jakości wody w obliczu globalnego ocieplenia i zmiany klimatu. Zespół projektu SafeCREW opracował strategie i narzędzia zarządzania odporne na skutki zmiany klimatu, które umożliwiają zapewnienie bezpiecznych dostaw wody pitnej w całej Europie. Projekt NIAGARA koncentrował się na analizowaniu, monitorowaniu i usuwaniu zanieczyszczeń w stacjach uzdatniania wody pitnej, z kolei zespół projektu ToDrinQ opracował zestaw narzędzi służących poprawie ogólnego funkcjonowania systemów wodociągowych. Badacze skupieni wokół projektu H2OforAll monitorowali i usuwali produkty uboczne dezynfekcji w systemach dystrybucji wody pitnej, natomiast zespół inicjatywy intoDBP opracował innowacyjne narzędzia i strategie niezbędne do ich zwalczania. Uczestnicy projektu NINFA połączyli techniki monitorowania, technologie oczyszczania i oceny ryzyka w kontekście badania zanieczyszczenia wód gruntowych. Celem projektu MAR2PROTECT było zwalczanie zanieczyszczeń wód podziemnych dzięki nowej metodzie kontrolowanego odtwarzania warstw wodonośnych. Ostatni z przedstawionych projektów, UPWATER, zaowocował opracowaniem technik monitorowania i modelowania, które pozwalają na bezpieczne wprowadzanie wody do warstw wodonośnych.