Skip to main content

PROMoting youth Involvement and Social Engagement: Opportunities and challenges for 'conflicted' young people across Europe

Article Category

Article available in the folowing languages:

Młodzi ludzie są inicjatorami przemian społecznych – jak można zapewnić im pełną integrację ze społeczeństwem?

Udział w życiu publicznym jest prawem i obowiązkiem każdego obywatela. W tym zakresie ważne jest, żeby nowe pokolenia nie tylko czuły się częścią społeczeństwa, szanowaną przez jego członków, ale by także widziały, że ich wkład jest doceniany. Po latach kryzysu, który szczególnie dotknął młodych Europejczyków, kluczowe znaczenie ma zachęcanie ich w pozytywny sposób do tego, by angażowali się w sprawy polityczne i społeczne. Zespół jednego projektu finansowanego przez UE postanowił zbadać, jak to najlepiej zrobić.

Społeczeństwo

„Młodzi ludzie są inicjatorami przemian społecznych. Do zmian motywują ich, po części, trudne warunki uniemożliwiające im awans społeczny, a także brak możliwości rozwoju oraz brak zasobów i szacunku”, tłumaczy dr Jo Deakin, koordynatorka projektu PROMISE (PROMoting youth Involvement and Social Engagement: Opportunities and challenges for ‘conflicted’ young people across Europe). „Celem naszych badań było sprawdzenie, jak młodzi ludzie (zwłaszcza osoby skonfliktowane z władzami) radzą sobie z tymi wyzwaniami”. Piętnowanie, szufladkowanie i powielanie stereotypów: szkodliwa mieszanka Młodzi ludzie nie chcą angażować się w sprawy społeczne i polityczne, ponieważ często spotykają się z napiętnowaniem i szufladkowaniem. „Żeby naprawdę się w coś zaangażować, młodzi ludzie muszą czuć, że są częścią większej grupy”, wyjaśnia dr Deakin. „Podczas naszych badań odkryliśmy, że kluczowym czynnikiem pozwalającym zamienić negatywne odczucia w pozytywne zaangażowanie było poczucie przynależności do większej społeczności ludzi, którzy wyznają te same wartości. Tak wynika z naszych rozmów z młodymi, wykluczonymi społecznie osobami, które do działania na rzecz ważnych dla nich spraw niesamowicie motywowała świadomość, że są częścią większej grupy”. Ale co (lub kto) może w tym pomóc? Dorośli, którzy mają podobne poglądy i powierzają młodym odpowiedzialne zadania, a także osoby z autorytetem, które traktują młodych z szacunkiem. Nie można też zapomnieć o ogromnej roli, jaką w tym procesie odgrywa sytuacja społeczno-gospodarcza młodej osoby. „Większość młodych ludzi, o których autorytety, media itp. mówią, że »stwarzają problemy«, to osoby w bardzo niekorzystnej sytuacji życiowej”, mówi dr Deakin. „To osoby, które doświadczyły biedy, były świadkiem rozpadu rodziny lub przemocy domowej, straciły bliskich, miały problemy w szkole, nie mają autorytetów ani wzorów do naśladowania. Izolacja i wycofanie się z życia społecznego, które prowadzą do dalszych negatywnych zachowań i problemów, są jak błędne koło: łatwo w nie wpaść, ale znacznie trudniej je przerwać”. Inne ważne wyzwania Wiele systemów interwencji, z którym młodzi ludzie mają styczność, np. system wymiaru sprawiedliwości lub opieki społecznej, pogłębia ostracyzm i konflikty, zamiast je łagodzić. „Wielu młodych ludzi nie czuje się związanych z lokalną społecznością, a zwłaszcza z władzami, właśnie z powodu tych systemów, ale nasze badania sugerują, że do integracji młodych ludzi w życie społeczne i polityczne w znacznym stopniu może przyczynić się zrozumienie, że większe zaufanie z ich strony oznacza większe zaangażowanie”, mówi dr Deakin. Zespół projektu PROMISE zaobserwował również, że niezwykle ważną rolę w integracji młodych ludzi odgrywa dostęp do dobrej edukacji na wysokim poziomie, w której kluczowe zadanie spełnia zarówno szkoła, jak i rodzice. „Im niższy poziom wykształcenia, tym bardziej prawdopodobne, że młoda osoba nie będzie poszukiwać informacji na tematy społeczne i polityczne i nie będzie angażować się w takie sprawy”, wyjaśnia dr Deakin. Badanie w ponad 10 krajach Uczeni zajmujący się projektem PROMISE zastosowali metodę etnografii porównawczej do badań młodych ludzi z 10 krajów europejskich, przy ich aktywnym udziale. Podczas swojej pracy dr Deakin i jej zespół zaobserwowali duże różnice pomiędzy krajami. „Ale doświadczenia młodych ludzi były bardzo podobne. W skrócie, młodzi ludzie we wszystkich krajach uważali, że władze nie biorą ich zdania pod uwagę, co przełożyło się na spadek zaufania i brak zaangażowania”, tłumaczy dr Deakin. Dużym problemem dla wielu młodych Hiszpanów okazał się dostęp do mieszkań po krachu na hiszpańskim rynku nieruchomości w 2008 roku. „W tym zakresie przeanalizowaliśmy, w jaki sposób młodzi Hiszpanie zmienili zasady dotyczące zakwaterowania i warunków mieszkaniowych, żeby bezpośrednio angażować się w kształtowanie swojej własnej przyszłości. Wśród nowych rozwiązań warto wymienić wykonywanie prac konserwacyjnych zamiast płacenia czynszu, wspólne mieszkanie, a nawet budowanie własnych domów”, mówi dr Deakin. W Rosji młode osoby LGBT, które na co dzień borykają się z dyskryminacją ze strony państwa, były zmotywowane do aktywnego działania w zakresie tworzenia stowarzyszeń i inicjatyw społecznych kierowanych przez młodych ludzi. Z kolei we Włoszech młodzi artyści uliczni z grup w niekorzystnej sytuacji społecznej połączyli siły, żeby zamienić marginalizację w pozytywną cechę, w swojego rodzaju „kulturę marginalizacji”, jak mówi dr Deakin. Przesłanie dla decydentów Zakończenie projektu PROMISE przewidziano na kwiecień 2019 roku, więc przed dr Deakin i jej zespołem dużo pracy. Badacze planują opracować przewodniki dla nauczycieli i osób pracujących z młodzieżą, a także włączyć wnioski zebrane podczas prac do polityk realizowanych w każdym kraju partnerskim projektu. Co dr Deakin chciałaby przekazać decydentom? „Decydenci powinni skupić się na czterech kluczowych kwestiach, czyli: zaakceptować różne ścieżki życiowe młodych ludzi, zwiększyć widoczność i wsparcie dla inicjatyw, które realizują, promować skuteczne struktury wsparcia oraz tworzyć dla nich bezpieczną przestrzeń (miejską)”.

Słowa kluczowe

PROMISE, młodzież, młodzi ludzie, władze, napiętnowanie, zaangażowanie, edukacja

Znajdź inne artykuły w tej samej dziedzinie zastosowania