Innowacyjne rozwiązania dla powiązań woda-energia-żywność-ekosystem
Woda ma kluczowe znaczenie zarówno dla społeczeństwa, jak i gospodarki. Dlatego też niezwykle istotne jest skuteczne łagodzenie skutków zmiany klimatu, walka z zanieczyszczeniem i wyczerpywaniem się zasobów naturalnych, zarządzanie zapotrzebowaniem na wodę i zapobieganie degradacji ekosystemów. Kluczowe zasoby, w tym woda, energia, żywność i zdrowe ekosystemy (WEFE), są ze sobą splecione poprzez tak zwane powiązania WEFE, które zakładają, że działania dotyczące jednej ze sfer mogą nieumyślnie wpływać na pozostałe. Jednak zarówno autorzy strategii, jak i podmioty odpowiedzialne za zarządzanie często patrzą na te zasoby w oderwaniu od siebie nawzajem, co prowadzi do nieefektywności, sprzecznych potrzeb i niezamierzonych kompromisów.
Wypróbowane na różnych kontynentach
Projekt GoNEXUS(odnośnik otworzy się w nowym oknie) zajmuje się tym wyzwaniem, opracowując ramy oceny rozwiązań (SEF) na potrzeby zintegrowanego zarządzania powiązaniami WEFE. Te innowacyjne ramy i dostosowany do przyszłych wyzwań zestaw narzędzi wspierających modelowanie pozwoliły badaczom na wspólne projektowanie i ocenę działań na różną skalę, od kontynentu po kraj i region, poprzez łączenie dowodów naukowych z dialogiem z udziałem interesariuszy. Partnerzy projektu zastosowali zestaw narzędzi, dialogi o powiązaniach i ramy oceny w kontekście ośmiu szczegółowych studiów przypadków, obejmujących dorzecza Europy (Dunaj, Como, Júcar, Tag i Segura) i Afryki (Senegal, Zambeze), a także studia globalne i unijne. „To połączone podejście pozwala na równoległe projektowanie strategii i rozwiązań technicznych wraz ze scenariuszami, które przewidują przyszłe presje”, zauważa Manuel Pulido-Velázquez(odnośnik otworzy się w nowym oknie), koordynator projektu. Przykłady obejmują dostosowanie istniejących polityk dotyczących wody, energii, żywności i środowiska, poprawę efektywności wykorzystania zasobów poprzez lepsze praktyki zarządzania oraz identyfikację infrastruktury i innowacji operacyjnych na poziomie dorzecza i zlewni. „Przyjmując podejście systemowe, które integruje modelowanie ilościowe z ocenami jakościowymi, możemy przetestować realistyczne ścieżki dla bardziej spójnego zarządzania”, dodaje Pulido-Velázquez.
Liczne korzyści
Rezultaty zachęcają do podejmowania lepszych decyzji i usprawniają współpracę w zakresie zarządzania zasobami naturalnymi. „Kładziemy nacisk na rozwiązania, które generują synergię między sektorami, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompromisów, zapewniając opłacalne interwencje, które są politycznie wykonalne i dostosowane do konkretnych kontekstów” — wyjaśnia Pulido-Velázquez. Rozwiązania te zapewniają większą efektywność monitorowania, użytkowania i uzdatniania wody, a także przyczyniają się do redukcji zanieczyszczeń, promują odzyskiwanie zasobów i wspierają dostosowanie sektorów związanych z wodą do zmian klimatu. „Ostatecznie rozwiązania te będą wspierać decydentów we wdrażaniu zrównoważonych, korzystnych dla wszystkich stron strategii, które zwiększą odporność powiązań WEFE w Europie i poza nią”, dodaje Pulido-Velázquez. Korzyści dla społeczeństwa obejmują wsparcie społeczności w Europie i Afryce w sprawiedliwym i zrównoważonym zarządzaniu wodą, energią, żywnością i ekosystemami. Oznacza to bardziej niezawodny dostęp do czystej wody, bezpiecznych dostaw żywności i niedrogiej energii, nawet w okresach suszy lub zmian klimatycznych. Ponadto, poprzez testowanie różnych strategii oraz opcji dotyczących infrastruktury, projekt GoNEXUS pomaga w unikaniu konfliktów między sektorami.
Promowanie transgranicznej współpracy międzysektorowej
W Afryce projekt promuje współpracę między interesariuszami zlokalizowanymi w dorzeczach rzek Senegal i Zambezi, aby poprawić warunki życia rolników i zmniejszyć ryzyko niedoborów wody. W Europie wybrane regiony takie jak dorzecza Dunaju i Tagu korzystają ze strategii chroniących ekosystemy, co jednocześnie zapewnia stabilność gospodarczą. Dzięki zgromadzeniu decydentów, rolników, przedsiębiorców i obywateli projekt GoNEXUS opracowuje praktyczne rozwiązania, które wzmacniają odporność, zmniejszają nierówności i promują długoterminowy dobrobyt całego społeczeństwa. W ten sposób projekt przyczynia się do „dyplomacji wodnej”(odnośnik otworzy się w nowym oknie), czyli wykorzystania dialogu, negocjacji i współpracy na rzecz pokojowego zarządzania wspólnymi zasobami wodnymi. Wiele rzek, jezior i warstw wodonośnych przechodzi przez granice państwowe, przez co wiele krajów jest uzależnionych od tych samych zasobów wodnych, a to może prowadzić do sporów. Opracowując narzędzia wspierające lepszą dyplomację wodną, zespół projektu GoNEXUS umożliwia państwom współpracę, budowanie pokoju, wspieranie zrównoważonego rozwoju, a także ograniczanie napięć związanych z jednym z najcenniejszych zasobów na świecie.
