Wykorzystanie dużych zbiorów danych do lepszej produkcji oliwek
W całym basenie Morza Śródziemnego oliwa z oliwek jest filarem diety, kultury i gospodarki. Jako starożytna roślina drzewiasta, oliwka obejmuje ponad 1200 odmian na całym świecie, ale komercyjne plantacje na dużą skalę opierają się tylko na około 5% tej różnorodności genetycznej. Obecnie zmiany klimatyczne, choroby i erozja genetyczna zagrażają przemysłowi oliwek, a dostępnych informacji genetycznych, które mogłyby pomóc plantatorom oliwek, jest niewiele. Finansowany ze środków UE projekt GEN4OLIVE(odnośnik otworzy się w nowym oknie) scharakteryzował ponad 500 odmian oliwek, opracował przyjazne dla użytkownika narzędzia i sfinansował wiele projektów z udziałem MŚP, aby zapewnić przyszłość zrównoważonej uprawy oliwek.
Nowa rola banków plazmy zarodkowej
Banki plazmy zarodkowej (GB) to w zasadzie „żywe biblioteki”, w których przechowywane są rośliny, nasiona i inny materiał genetyczny pochodzący z okazów rolniczych. GB chronią różnorodność upraw, działając jako zaplecze w przypadku uszkodzenia dostaw żywności. Są też sercem projektu GEN4OLIVE. Jak stwierdza koordynatorka projektu Concepción Muñoz Díez: „W ramach projektu GEN4OLIVE pięć uczestniczących banków plazmy zarodkowej — zlokalizowanych w Hiszpanii, Maroku, Włoszech, Grecji i Turcji — dostarczyło wyjątkowo zróżnicowany i cenny materiał roślinny, umożliwiając jego dokładną charakterystykę”. Działania w zakresie charakterystyki koncentrowały się na kilku kluczowych cechach: tolerancji na warunki klimatyczne, odporności na choroby, produktywności i jakości oliwy. Oprócz scharakteryzowania materiału już przechowywanego w bankach plazmy zarodkowej, projekt dodał również swoje materiały. Głównym działaniem projektu GEN4OLIVE była identyfikacja i ochrona populacji dzikich oliwek w całym regionie Morza Śródziemnego. W ramach projektu skatalogowano ponad 200 starych drzew oliwnych.
MŚP przyspieszają programy wstępnej hodowli
Wstępna hodowla opiera się na bogactwie danych w celu określenia najlepszych odmian dla określonych regionów, a także cech genetycznych, które warto wprowadzić. Zespół projekt GEN4OLIVE zidentyfikował genotypy wśród uprawianych i dzikich odmian o doskonałej tolerancji na choroby, suszę i inne stresy biotyczne i abiotyczne. W ramach projektu przeprowadzono dwa otwarte nabory, w ramach których sfinansowano 25 projektów z udziałem MŚP. Wiele MŚP wykorzystało zasoby GEN4OLIVE do stworzenia programów wstępnej hodowli, zakładając próby polowe w celu przetestowania wydajności tradycyjnych odmian. Godny uwagi projekt zlokalizowany w Gruzji badał odmiany odporne na zimno, co potencjalnie może rozszerzyć obszar geograficzny, w którym można uprawiać oliwki.
Narzędzia cyfrowe zwiększają dostęp do wiedzy specjalistycznej
Tworzenie zasobów genetycznych i umożliwienie sektorowi rolnemu korzystania z nich wymaga interfejsu danych. W ramach projektu GEN4OLIVE stworzono internetową bazę danych(odnośnik otworzy się w nowym oknie), która zawiera dane fenotypowe ponad 600 odmian. Oprócz bazy danych, w projekcie wykorzystano uczenie maszynowe do opracowania aplikacji mobilnych, które mogą identyfikować odmiany i choroby. Aplikacja OliVaR(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wykazała do 96% dokładności w identyfikacji odmian podczas faz szkoleniowych, co czyni ją bardzo obiecującym narzędziem do rozpoznawania odmian. Jednoczesny rozwój zasobów genetycznych i narzędzi cyfrowych umożliwiających korzystanie z nich zachęcił partnerów projektu do odważnych pomysłów. Zdaniem Díez: „Narzędzia te mogą zapewnić każdemu dostęp do specjalistycznej wiedzy. Szkółkarz może doradzać rolnikom i wybrać najlepszą odmianę do rozmnażania zgodnie z potrzebami użytkownika końcowego, a rolnik może zdiagnozować chorobę, robiąc zdjęcie i analizując je za pomocą narzędzi AI”. Wpływ rozwiązań opracowanych w ramach projekt GEN4OLIVE będzie natychmiastowy, ponieważ interesariusze uzyskają dostęp do potężnych narzędzi cyfrowych. Z biegiem czasu rozwój zasobów genetycznych i dostrajanie narzędzi sztucznej inteligencji doprowadzi do wzmocnienia programów hodowlanych i bardziej zrównoważonych upraw. Projekt GEN4OLIVE wniósł największy jak dotąd wkład danych do sektora oliwek, a poprzez zapewnienie dostępu do danych wszystkim zainteresowanym stronom, pomógł zapewnić przyszłą żywotność produkcji oliwek.
