Zaawansowane technologie umożliwiające uprawę odpornych i zrównoważonych roślin
Rośliny stanowią nie tylko podstawę naszego systemu żywnościowego, ale także źródło pożywienia dla zwierząt, surowiec do produkcji włókien i tkanin oraz podstawę transformacji na zrównoważoną gospodarkę opartą na surowcach biologicznych. Zasoby genetyczne roślin, które obejmują nasiona, tkanki i kod DNA, są wykorzystywane do hodowli roślin uprawnych charakteryzujących się wyższą wartością odżywczą i zdolnością adaptacji do określonych warunków. Nowe i ulepszone odmiany są również bardziej odporne na stres klimatyczny, szkodniki i choroby. Europa może pochwalić się dużym bogactwem materiału genetycznego, który stanowi istotny czynnik umożliwiający skuteczne żywienie mieszkańców, a także rozwój innowacyjnej biogospodarki i ochronę różnorodności genetycznej. Strategia w zakresie zasobów genetycznych roślin w Europie(odnośnik otworzy się w nowym oknie), opublikowana przez https://www.ecpgr.org/ (ECPGR) - Europejski Program Współpracy na rzecz Zasobów Genetycznych Roślin, jest kluczowym rezultatem finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu GenRes Bridge(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Dokument ten określa strategiczną wizję długoterminowej ochrony i zrównoważonego wykorzystania tych zasobów w hodowli i badaniach w całej Europie. Znaczenie innowacyjnego, konkurencyjnego sektora hodowlanego, który może reagować na wyzwania środowiskowe i społeczne, jednocześnie wspierając strategiczną autonomię Europy w produkcji żywności, zostało dodatkowo podkreślone w komunikacie zatytułowanym „Wizja dla rolnictwa i żywności”(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Ponadto komunikat „Budowanie przyszłości w oparciu o naturę: rozwój biotechnologii i produkcji biomasy w UE”(odnośnik otworzy się w nowym oknie) wskazuje innowacje jako motor zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności, wskazując konieczność stworzenia warunków wspierających prowadzenie badań i opracowywania innowacji w zakresie zaawansowanej hodowli roślin i biotechnologii. Najnowsze wydanie broszury CORDIS Results Pack zwraca uwagę na projekty, które wspierają sektor hodowli roślin na wiele sposobów, począwszy od usprawnienia gromadzenia i wykorzystania roślinnego materiału genetycznego, aż po badania i rozwój innowacyjnych technologii hodowli roślin w celu zapewnienia zmienności genetycznej przyszłych upraw. Realizowane inicjatywy obejmują ulepszone narzędzia wspierające badania upraw, wspólne badania nad hodowlą roślin wysokobiałkowych i niedostatecznie wykorzystywanych gatunków, rozwój zrównoważonych upraw wspierających walkę ze zmianą klimatu, a także badanie nowych technologii hodowlanych i możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji w celu zwiększenia odporności upraw. Ponadto broszura opisuje projekty obejmujące wszystkie poziomy zaawansowania technologicznego i narzędzia finansowania dostępne w ramach programu ramowego „Horyzont” - począwszy od badań podstawowych po innowacje stosowane w praktyce i akcelerację start-upów. Realizowane projekty wspierają hodowlę roślin, zwracając uwagę na wpływ unijnego finansowania na badania i innowacje w tym sektorze, jednocześnie wspierając produkcję rolną i konkurencyjność całej Unii Europejskiej. 14 przedstawionych na łamach broszury projektów finansowanych ze środków Unii Europejskiej skutecznie stawia czoła wyzwaniom stojącym przed sektorem hodowli roślin. Osiągają to między innymi poprzez opracowanie innowacyjnych metod ochrony, a także badania i wykorzystania zasobów genetycznych na poziomie europejskim. Osiągnięcia projektów obejmują nowe narzędzia i strategie hodowli roślin zdolnych do wytrzymania wielu czynników stresu, a także działania dostosowujące uprawy do lokalnych i zróżnicowanych systemów żywnościowych. Zespół projektu PRO-GRACE położył podwaliny pod europejską infrastrukturę badawczą poświęconą zasobom genetycznym roślin. W ramach inicjatywy EMPHASIS-GO powstała ogólnoeuropejska sieć obiektów fenotypujących rośliny, dzięki których Europa wysunęła się na czołową pozycję w sektorach zrównoważonego rolnictwa, innowacji opartych na roślinach i odporności na skutki zmiany klimatu. Projekt Plant-a-Jet zaowocował platformą o wysokiej przepustowości w celu precyzyjnego dostarczania materiału genetycznego bezpośrednio do komórek roślinnych. Zespół projektu POLYPLOID przełożył ewolucyjne spostrzeżenia na praktyczne narzędzia wspierające hodowlę. Badacze skupieni wokół projektu InnoVar opracował innowacyjny system testowania odmian roślin i wspierania decyzji. Projekt AGENT zmienił banki genów w biologiczno-cyfrowe centra zasobów, a zespół projektu INCREASE nawiązał współpracę z naukowcami-wolontariuszami w celu poprawy zasobów genetycznych jadalnych roślin strączkowych. Projekt RADIANT zajmował się promowaniem rzadziej uprawianych roślin w celu zwiększenia odporności gospodarstw i zwiększenia agrobioróżnorodności. Zespół projektu BreedingValue ulepszył narzędzia hodowlane dotyczące truskawek, malin i borówek. Badacze skupieni wokół projektu GEN4OLIVE scharakteryzowali przeszło 500 odmian oliwek i opracowali bezpłatną bazę danych dostępną w sieci. Projekt HARNESSTOM zaowocował opracowaniem programów wstępnej hodowli w celu zwiększenia odporności pomidorów na choroby i czynniki klimatyczne. Zespół projektu ADAPT badał reakcję różnych odmian ziemniaka na zmieniające się warunki środowiskowe, podczas gdy projekt 3P-Tec opracował technologię hodowli ziemniaka opartej na krzyżowaniu trzech roślin. Ostatni z przedstawionych projektów - https://cordis.europa.eu/article/id/463217-crops-that-fight-climate-change-from-the-inside-out/pl (Crop4Clima) - opracował odmiany rzepaku, które pochłaniają więcej CO2 i wymagają mniejszej ilości wody.
