Czy rośliny wchłaniają mikroplastik z gleby?
„Tak, wchłaniają”, mówi Nizzetto. „Jest to już pewna wiedza w naszej dziedzinie”. Główny naukowiec z Norweskiego Instytutu Badań nad Wodą wyjaśnia, że tworzywa sztuczne mogą dostawać się do wnętrza roślin na różne sposoby. Małe cząstki tworzyw sztucznych obecne w atmosferze mogą osiadać na liściach roślin i przenikać przez otwory służące do wymiany gazowej. Mogą być również wchłaniane przez korzenie. Gdy korzenie rosną, pękają, tworząc otwory, do których mogą dostawać się mikroskopijne cząstki. Po przedostaniu się do wnętrza rośliny tworzywa sztuczne mogą migrować, docierając do części jadalnych. Nadal jednak brakuje pełnej oceny poziomów, jakie cząsteczki te mogą osiągać w żywności, oraz ich wpływu na zdrowie ludzi. „Wiemy jednak, że rośliny rosnące na glebach zanieczyszczonych tworzywami sztucznymi doświadczają stresu”, mówi Nizzetto, „o czym świadczą zmiany we wzroście i rosnący poziom hormonów stresu”. W ramach finansowanego ze środków UE projektu PAPILLONS, Nizzetto i jego współpracownicy wnieśli kolejne dowody do tej rozwijającej się dziedziny badań, aby zwiększyć świadomość wpływu mikroplastiku na glebę. Oprócz zmian fizjologicznych zespół Nizzetto odkrył również zmiany istotne dla konsumentów: „Zauważyliśmy, że po uprawie w glebie o wysokiej zawartości mikroplastików nastąpiła zmiana składu odżywczego — z węglowodanów na większą ilość białek”. Wpływ tego zjawiska na ludzi, zwierzęta roślinożerne oraz szeroko pojęty ekosystem glebowy jest przedmiotem wielu trwających badań. Nizzetto jest autorem opublikowanego niedawno przeglądu systematycznego na temat wpływu mikroplastiku na zdrowie gleby i roślin(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dla Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO). W przeglądzie tym zebrano setki artykułów wykazujących wpływ mikroplastiku na wiele właściwości gleby, takich jak zdolność do zatrzymywania wody czy obieg azotu. „Są to zmienne, które decydują o żyzności gleby”, dodaje Nizzetto. „Z tego powodu podkreślamy, że zanieczyszczenie mikroplastikiem stanowi potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego”. W ramach projektu PAPILLONS opracowano około 60 badań naukowych, a ich wyniki przyczyniły się do powstania nowego unijnego prawa o monitorowaniu gleby(odnośnik otworzy się w nowym oknie) dotyczącej ochrony i rekultywacji gleb. „Początkowo mikroplastiki nie były uznawane za nowy problem związany z zanieczyszczeniem, ale ostateczna, zatwierdzona wersja ustawy wyraźnie wspomina o mikroplastikach”, podkreśla Nizzetto. Rozwiązanie tego problemu jest skomplikowane. Rozpuszczalniki mogą usuwać tworzywa sztuczne, ale mogą zabijać przy tym ważne mikroorganizmy w glebie. Opracowywane są rozwiązania technologiczne, ale skutki uboczne dla szerszego ekosystemu nie są jasne. Jak zauważa Nizzetto: „Najlepszym rozwiązaniem jest łagodzenie skutków poprzez takie procesy, jak rolnictwo regeneracyjne”. „Jeśli mamy zdrową glebę z bogatą materią organiczną, która może magazynować węgiel organiczny i pełnić rolę magazynu węgla, pomoże to również złagodzić wpływ mikroplastiku”, wyjaśnia Nizzetto. „Tylko taki sposób postępowania mogę zaproponować”. Więcej informacji na temat badań Luki Nizzetto: Apel o działanie w sprawie zanieczyszczenia gleby tworzywami sztucznymi
