Przekształcanie rzeczywistości rozbudowanej w przestrzeń służącą społeczeństwu
Rzeczywistość rozbudowana (XR), która obejmuje rzeczywistość wirtualną i rzeczywistość rozszerzoną, to technologia łącząca świat fizyczny i wirtualny. Zapewnia immersyjne środowiska dla społeczności i do współpracy, w których ludzie mogą się spotykać, dyskutować i wchodzić w interakcje. Technologia ta oferuje nowe możliwości, ale niesie też ze sobą istotne wyzwania. „Zarządzanie interakcjami społecznymi w XR może być trudne, zwłaszcza gdy dyskusje stają się złożone, konfliktowe lub nie ma w nich równowagi” — wyjaśnia koordynator naukowy projektu GuestXR(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Mel Slater z Uniwersytetu w Barcelonie(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Istnieje również ryzyko wykluczenia, nierównego uczestnictwa i barier komunikacyjnych, szczególnie w przypadku osób z zaburzeniami słuchu” — dodaje członek projektu Amir Amedi z Uniwersytetu Reichmana(odnośnik otworzy się w nowym oknie).
Psychologia społeczna, neuronauka i nauki behawioralne
Finansowany ze środków UE projekt GuestXR, koordynowany przez Eurecat, miał na celu rozwiązanie tych problemów poprzez wspieranie bardziej konstruktywnych, integracyjnych i skutecznych interakcji w środowiskach wirtualnych. Mówiąc dokładniej, miał pomóc w wykrywaniu i łagodzeniu sytuacji konfliktowych, ograniczaniu zachowań antyspołecznych i zapewnieniu, że wszyscy uczestnicy mogą brać udział z większym zachowaniem równowagi. „Podstawową koncepcją stojącą za projektem GuestXR jest agent sztucznej inteligencji o nazwie Guest, zaprojektowany do działania w środowiskach rozbudowanej rzeczywistości” — wyjaśnia Slater. „Agent ten jest osadzony bezpośrednio w wirtualnych lub rozszerzonych przestrzeniach, gdzie ludzie wchodzą w interakcje, i w czasie rzeczywistym obserwuje zachowania zarówno indywidualne, jak i grupowe”. Agent w oparciu o modele z psychologii społecznej, neuronauki i nauk behawioralnych, potrafi interpretować to, co dzieje się w interakcji i interweniować w razie potrzeby. Slater wyjaśnia, że jego rolą nie jest kontrolowanie rozmowy, ale jej facylitacja. „Na przykład może zachęcić cichszych uczestników do udziału w dyskusji, pomóc utrzymać konstruktywny ton, zmniejszyć napięcie w przypadku konfliktu i poprowadzić uczestników grupy w kierunku celów spotkania” — zauważa.
Technologia XR w czterech przypadkach użycia
Zespół projektowy zastosował swoją technologię XR w czterech przypadkach użycia, w tym w sytuacjach społecznych, które mogą wywoływać konflikt lub debatę. Środowisko XR zostało zaprojektowane tak, aby zachęcać uczestników do odkrywania różnych perspektyw w potencjalnie konfliktowych sytuacjach. Przeprowadzono również symulację historycznych protestów, aby pomóc zespołowi zbadać indywidualne i grupowe reakcje oraz ocenić, w jakim stopniu Guest był w stanie wpłynąć na zaangażowanie uczestników. Zespół projektowy stworzył również innowacyjną grę XR, w której działania graczy podczas kopania kryptowalut odzwierciedlają wpływ niezrównoważonego wykorzystania zasobów na środowisko. Gra konfrontuje graczy z konsekwencjami niedoboru zasobów, aby podnieść świadomość ekologiczną. Tym aspektem projektu kierował Andrzeja Nowak z Uniwersytetu Warszawskiego(odnośnik otworzy się w nowym oknie). Wreszcie, w ramach projektu zbadano, w jaki sposób można włączyć osoby z upośledzeniem słuchu w środowisko XR. „Opracowano nowe narzędzia do optymalizacji akustyki i poprawy rozumienia mowy w rzeczywistości rozbudowanej, aby pomagać osobom z wadami słuchu w dołączaniu do spotkań i uczestniczeniu w nich” — wyjaśnia Umut Sayin, badacz w Eurecat.
Odpowiedzialne innowacje w rzeczywistości rozbudowanej
Uzyskano pozytywne wyniki, a kolejne kroki obejmują przejście od walidacji eksperymentalnej do bardziej praktycznych scenariuszy. „Zademonstrowano już potencjał technologii GuestXR w takich obszarach, jak moderowane wirtualne spotkania, edukacja, szkolenia i integracja społeczna” — mówi Slater. „Aplikacja XR związana z klimatem została wykorzystana we współpracy z organizacjami edukacyjnymi, a ramy symulacji protestów są dostosowywane do innych rodzajów scenariuszy”. W dłuższej perspektywie zespół projektu GuestXR ma nadzieję pokazać, w jaki sposób XR może przyczynić się do stworzenia „metawersum dla dobra”, które będzie wykorzystywana jako przestrzeń pozytywnych i konstruktywnych interakcji społecznych. Dzięki odpowiedzialnym innowacjom w XR pokazaliśmy, jak sztuczna inteligencja może być zintegrowana ze środowiskami społecznymi w sposób, który wspiera interakcje międzyludzkie przy jednoczesnym poszanowaniu zasad etycznych.