Skip to main content
Przejdź do strony domowej Komisji Europejskiej (odnośnik otworzy się w nowym oknie)
polski pl
CORDIS - Wyniki badań wspieranych przez UE
CORDIS

Article Category

Article available in the following languages:

Gdzie umieramy? Dowiemy się dzięki nowej międzynarodowej klasyfikacji

Organizacja Narodów Zjednoczonych przyjęła globalną normę opracowaną przez zespół projektu EOLinPLACE, która dotyczy informacji o miejscach zgonu i opieki w ostatnich dniach życia.

Dzięki temu państwa na całym świecie zyskały dostęp do pierwszej w historii międzynarodowej klasyfikacji miejsc, w których ludzie otrzymują pomoc u kresu życia i w których umierają. Komisja Statystyczna ONZ niedawno przyjęła(odnośnik otworzy się w nowym oknie) Międzynarodową Klasyfikację Miejsc Zgonu(odnośnik otworzy się w nowym oknie) (ICP) opracowaną przez zespół finansowanego ze środków Unii Europejskiej projektu EOLinPLACE(odnośnik otworzy się w nowym oknie), którego celem była poprawa jakości informacji dotyczących miejsc opieki i zgonu oraz umożliwienie opracowania międzynarodowych zestawień tych danych.

Wspólny język

Sposób rejestrowania miejsc zgonu różni się w zależności od państwa i miejscowych uwarunkowań. Przyczyną tego stanu rzeczy jest wieloznaczność kategorii miejsc oraz zróżnicowane definicje miejsc takich jak „dom”, „szpital”, „hospicjum” czy „dom opieki” w poszczególnych systemach opieki zdrowotnej i społecznej. Klasyfikacja ICP rozwiązuje ten problem dzięki ustanowieniu znormalizowanych i hierarchicznych ram, które można dostosować do potrzeb systemów przetwarzania danych stosowanych przez poszczególne państwa. Klasyfikacja może być wykorzystywana przez lekarzy w celu rejestrowania miejsca zgonu na potrzeby aktu zgonu. Znajdzie także zastosowanie w elektronicznych systemach rejestracji zgonów, dokumentacji medycznej, ankietach i badaniach naukowych. „Opracowanie i ustanowienie międzynarodowej normy poświęconej miejscom zgonów stanowi ważny krok na drodze do wypełnienia istotnej luki w międzynarodowych statystykach i danych”, zauważa Andrew Hancock, przewodniczący Grupy Ekspertów ONZ ds. Międzynarodowych Klasyfikacji Statystycznych, którego wypowiedź została przytoczona w komunikacie prasowym opublikowanym na łamach serwisu EurekAlert!(odnośnik otworzy się w nowym oknie). „Nowa klasyfikacja sprzyja realizacji celów zrównoważonego rozwoju, wspiera opracowywanie strategii oraz procesy decyzyjne dzięki umożliwieniu lepszego zrozumienia oraz skutecznego wsparcia zróżnicowanych grup społecznych, a także umożliwia gromadzenie bardziej spójnych i porównywalnych statystyk dotyczących śmiertelności”. Międzynarodowa klasyfikacja miejsc zgonów „wyróżnia pięć głównych kategorii miejsc zgonu, które obejmują mieszkania i inne miejsca zamieszkania, placówki ochrony zdrowia lub opieki, pozostałe obiekty, pojazdy oraz przestrzenie otwarte. Główne kategorie są podzielone na szczegółowe podkategorie”. W praktyce autorzy klasyfikacji wyróżniają miejsce zamieszkania danej osoby oraz szereg innych kategorii miejsc pobytu, w tym obozy dla uchodźców, domy spokojnej starości i zakłady karne. Przewidziano także rozróżnienie między szpitalami, domami opieki i hospicjami, a także innymi placówkami, w tym hotelami i kościołami. Zgony w karetkach pogotowia są klasyfikowane oddzielnie od śmierci w innych pojazdach, a w przypadku osób zmarłych na zewnątrz możliwe jest określenie, czy śmierć nastąpiła w lesie, czy na przykład na drodze publicznej. Twórcy przewidzieli także oddzielną kategorię stosowaną w przypadku, gdy miejsce zgonu nie odpowiada żadnemu z powyższych opisów („inne miejsce”) oraz gdy nie ma możliwości jego ustalenia.

Więcej niż śmierć

Główną innowacją wynikającą z wprowadzenia nowej klasyfikacji jest to, że nie służy wyłącznie rejestracji i dokumentacji miejsca zgonu. Może być bowiem stosowana także na końcowym etapie życia danej osoby i umożliwić dokumentację miejsc opieki i preferencji w tym zakresie, a także oczekiwań dotyczących miejsca śmierci i rzeczywistego miejsca zgonu. Dzięki temu umożliwia badanie nie tylko miejsc, w których umierają ludzie, ale także przemieszczania się między różnymi miejscami w ostatnich dniach życia oraz różnic pomiędzy oczekiwaniami dotyczącymi ostatnich chwil i rzeczywistością. Zespół projektu EOLinPLACE koncentruje się obecnie na wdrożeniu nowej klasyfikacji w następstwie przyjęcia jej przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Wdrożenie ICP na szeroką skalę pozwala na wykorzystanie jednolitego wskaźnika, który umożliwia dokładne zbieranie przekrojowych danych dotyczących miejsc zgonu. Dane te mogą posłużyć jako podstawa „planowania opieki paliatywnej, usług szpitalnych i środowiskowych, opieki długoterminowej oraz wsparcia społecznego”. „Miejsca, w których ludzie otrzymują opiekę i dożywają swoich ostatnich chwil, mówią wiele o tym, jak społeczeństwo dba o swoich członków u schyłku życia”, zauważa Barbara Gomes, kierowniczka projektu EOLinPLACE (Choice of where we die: a classification reform to discern diversity in individual end of life pathways) z ramienia Uniwersytetu w Coimbrze w Portugalii. „Po raz pierwszy dysponujemy międzynarodowym systemem, dzięki którym poszczególne państwa mogą opisywać te miejsca posługując się jednolitą terminologią i wspólnymi określeniami”. Więcej informacji: strona projektu EOLinPLACE(odnośnik otworzy się w nowym oknie)